• “Ο κόσμος δεν μάς προσφέρθηκε από τους γονείς μας, μάς τον δάνεισαν τα παιδιά μας“

    Αφρικάνικη Παροιμία

  • Μαζί προχωράμε!

  • Ονειρευόμαστε:

    ...μια νεολαία δυναμική, τολμηρή και πεισματάρα, η οποία οραματίζεται, αναζητά και δεν σταματά ποτέ να διεκδικεί... μια πόλη φιλόξενη, ζωντανή, δημιουργική, που δίνει ευκαιρίες στους ανθρώπους της για εξέλιξη και ανάπτυξη, μια πόλη με χαρακτήρα, προοπτική και όραμα... μια κοινωνία πολυπολιτισμική, ελεύθερη, μια κοινωνία με ιδανικά, αξίες και ηθική... ανθρώπους ευτυχισμένους, χαρούμενους και αποφασιστικούς...με γνώση, λογική και συναισθήματα σε πλήρη αρμονία...
  • αντιδραστικότητα;

  • Θέλω (Jorge Bucay)

    Θέλω να με ακούς, χωρίς να με κρίνεις

    Θέλω τη γνώμη σου, χωρίς συμβουλές

    Θέλω να με εμπιστεύεσαι, χωρίς απαιτήσεις

    Θέλω τη βοήθειά σου, κι όχι ν΄αποφασίζεις για μένα

    Θέλω να με προσέχεις, χωρίς να με ακυρώνεις

    Θέλω να με κοιτάς, χωρίς να προβάλεις τον εαυτό σου σε μένα

    Θέλω να μ΄αγκαλιάζεις, χωρίς να με κάνεις να ασφυκτιώ

    Θέλω να μου δίνεις ζωντάνια, χωρίς να με σπρώχνεις

    Θέλω να με υποστηρίζεις, χωρίς να με φορτώνεσαι

    Θέλω να με προστατεύεις, χωρίς ψέματα

    Θέλω να πλησιάζεις χωρίς να εισβάλλεις

    Θέλω να ξέρεις τις πλευρές μου που πιο πολύ σε ενοχλούν. Να τις αποδέχεσαι και να μην προσπαθείς να τις αλλάξεις

    Θέλω να ξέρεις... πως σήμερα μπορείς να βασίζεσαι πάνω μου... xωρίς όρους

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

  • ΟΧΙ ΣΤΗΝ internet ΕΞΑΡΤΗΣΗ

  • Ένα παιδί συμβουλεύει…

    Ένα παιδί δίνει 13 πολύτιμες συμβουλές στους γονείς του

    Ø Μη φοβάστε να είστε σταθεροί μαζί μου. Αυτό θα με κάνει να νιώθω περισσότερη σιγουριά.

    Ø Μη με παραχαϊδεύετε. Ξέρω πολύ καλά πως δεν πρέπει να μου δίνετε οτιδήποτε σας ζητώ. Σας δοκιμάζω μονάχα για να δω.

    Ø Μη με κάνετε να νιώθω μικρότερος απ΄ ότι είμαι. Αυτό με σπρώχνει να παριστάνω καμιά φορά το «σπουδαίο».

    Ø Μη μου κάνετε παρατηρήσεις μπροστά στον κόσμο, αν μπορείτε. Θα προσέξω περισσότερο αυτό που θα μου πείτε, αν μου μιλήσετε ήρεμα, μια στιγμή που θα είμαστε οι δυο μας.

    Ø Μη μου δημιουργείτε το συναίσθημα πως τα λάθη μου είναι αμαρτήματα. Μπερδεύονται έτσι μέσα μου όλες οι αξίες που έχω μάθει να αναγνωρίζω.

    Ø Μην πέφτετε σε αντιφάσεις. Με μπερδεύετε έτσι αφάνταστα και με κάνετε να χάνω την πίστη μου σε εσάς.

    Ø Μη με αγνοείτε, όταν σας κάνω ερωτήσεις, γιατί θα ανακαλύψετε πως θα αρχίσω να παίρνω τις πληροφορίες μου από άλλες πηγές.

    Ø Μην προσπαθείτε να με κάνετε να πιστέψω πως είστε τέλειοι ή αλάνθαστοι. Είναι μια δυσάρεστη έκπληξη για μένα, όταν ανακαλύπτω πως δεν είστε ούτε το ένα ούτε το άλλο.

    Ø Μη διανοηθείτε ποτέ πως θα πέσει η υπόληψή σας αν μου ζητήσετε συγγνώμη. Μια τίμια αναγνώριση του λάθους σας μου δημιουργεί πολύ θερμά αισθήματα απέναντί σας.

    Ø Μην ξεχνάτε πως μ΄ αρέσει να πειραματίζομαι. Χωρίς αυτό δεν μπορώ να ζήσω. Σας παρακαλώ παραδεχτείτε το.

    Ø Μην ξεχνάτε πόσο γρήγορα μεγαλώνω. Θα πρέπει να σας είναι δύσκολο να κρατήσετε το ίδιο βήμα με μένα, αλλά προσπαθήστε σας παρακαλώ.

    Ø Μην ξεχνάτε πως δεν θα μπορέσω να αναπτυχθώ χωρίς πολλή κατανόηση και αγάπη. Αυτό όμως δεν χρειάζεται να το πω, έτσι δεν είναι;

    Ø Μη μου λέτε ποτέ ψέματα!

  • Παιδί ή Ενήλικος;

  • Αυτοεκτίμηση, αυτή η… Άγνωστη!

    10 τρόποι για να βοηθήσετε το παιδί σας να εκτιμά τον εαυτό του.

    vΕπικοινωνήστε ανοιχτά με το παιδί σας.

    vΜάθετε να το ακούτε.

    vΣυμπεριλαμβάνε-τε το παιδί σας στις οικογενειακές συζητήσεις. Δείξτε του ότι εκτιμάτε τις απόψεις του.

    vΠροσπαθήστε να καταλάβετε την άποψη του παιδιού σας.

    vΔώστε στο παιδί σας ευθύνες κατάλληλες για την ηλικία του.

    vΒάλτε σταθερά όρια. Τα παιδιά θέλουν να ξέρουν τι περιμένουν οι άλλοι από αυτά.

    vΝα είστε γενναιόδωροι αλλά και ειλικρινείς όταν επαινείτε ή παροτρύνετε τα παιδιά.

    vΒοηθήστε το παιδί σας να θέσει στόχους και βοηθήστε το να τους πραγματοποιήσει.

    vΝα θυμάστε ότι η νίκη δεν είναι το παν. Το σημαντικό είναι η προσπάθεια.

    vΓίνετε θετικό πρότυπο. Αισθανθείτε περήφανος/η για τον εαυτό σας.

  • Μάς χρειάζονται!

  • «Αν ένα παιδί…» της Dorothy Law Nolte

    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κριτική:
    Μαθαίνει να κατακρίνει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην έχθρα:
    Μαθαίνει να καυγαδίζει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ειρωνεία:
    Μαθαίνει να είναι ντροπαλό
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ντροπή:
    Μαθαίνει να αισθάνεται ένοχο
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κατανόηση:
    Μαθαίνει να είναι υπομονετικό
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στον έπαινο:
    Μαθαίνει να εκτιμάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στη δικαιοσύνη:
    Μαθαίνει να είναι δίκαιο
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην αποδοχή:
    Μαθαίνει να αγαπάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ασφάλεια:
    Μαθαίνει να έχει πίστη στον εαυτό του και στους άλλους
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην επιδοκιμασία:
    Μαθαίνει να εκτιμάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην φιλία:
    Μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη μέσα στον κόσμο
  • Όχι στις διακρίσεις!

  • “Πέτα μακριά το ραβδί σου!”

    Από το βιβλίο “Πέτα μακριά το ραβδί σου (Πειθαρχία χωρίς δάκρυα)” των Ρούντολφ Ντράικωρς & Περλ Κάσελ:

    “Το παιδί χρειάζεται ενθάρρυνση σαν το φυτό που χρειάζεται ήλιο και νερό”

    “Μπορούμε να αποδοκιμάζουμε τις πράξεις του παιδιού, χωρίς ν’ αποδοκιμάζουμε το ίδιο το παιδί”

    “Η ελευθερία βλασταίνει από το σπόρο της πειθαρχίας”

    “Μόνο σ’ ένα ήρεμο και συμφιλιωμένο περιβάλλον μπορεί το παιδί να αναπτύξει ελεύθερα την προσωπικότητά του και το δυναμικό του”

    “Η τιμωρία αφήνει να εννοηθεί οτι το παιδί από μόνο του δεν έχει αξία”

  • Στόχευε Ψηλά!

  • Εμείς οι Λίγοι

    Είμαστε εμείς οι ονειροπαρμένοι τρελλοί της γης

    με τη φλογισμένη καρδιά και τα έξαλλα μάτια

    Είμαστε οι αλύτρωτοι στοχαστές και οι τραγικοί ερωτευμένοι

    Χίλιοι ήλιοι κυλούνε μες στο αίμα μας

    κι ολούθε μας κυνηγά το όραμα του απείρου

    Η φόρμα δεν μπορεί να μας δαμάσει

    Εμείς ερωτευθήκαμε την ουσία του είναι μας

    και σ’ όλους μας τους έρωτες αυτήν αγαπούμε

    Είμαστε οι μεγάλοι ενθουσιασμένοι κι οι μεγάλοι αρνητές

    Κλείνουμε μέσα μας τον κόσμο όλο και δεν είμαστε τίποτα απ’αυτόν τον κόσμο

    Οι μέρες μας είναι μια πυρκαγιά κι οι νύχτες μας ένα πέλαγο

    Γύρω μας αντηχεί το γέλιο των ανθρώπων...

    (Γιώργος Μακρής)

  • Αφήστε να πετάξει!

  • Η επόμενη μέρα

    Επειδή κάθε δευτερόλεπτο μετράει

    πρέπει τώρα ν' αρχίσουμε να γράφουμε όλο και περισσότερα ποιήματα

    για να καθαρίσουμε το τοπίο από τον τρόμο, την απειλή και τον θάνατο

    πρέπει τώρα να εξορκίσουμε τους εφιάλτες που κρύβονται ακόμη μέσα στην ελευθερία

    έτοιμοι να μας πιουν όλο το αίμα

    κι επειδή όποιος σήμερα ξεχαστεί μέσα στον εαυτό του θα είναι αύριο λησμονιά και στάχτη

    πρέπει τώρα να μάθει τι θα πει εχθρός και αδικία

    διότι η πραγματικότητα δεν γίνεται κατανοητή χωρίς την κατανόηση της αθλιότητας και της απελπισίας

    κι επειδή κάθε δευτερόλεπτο μετράει πρέπει από τώρα να πάμε στο σχολείο της φαντασίας

    για να σώσουμε ξανά τα όνειρα.

    (Γιώργος Βέης)

  • Γίνε Αστέρι!

    Αν δεν μπορείς να είσαι πεύκο στην κορυφή του λόφου, χαμόδεντρο να γίνεις στην κοιλάδα, μα να γίνεις το πιο όμορφο χαμόδεντρο στου ρυακιού την όχθη. Γίνε θάμνος, αν δεν μπορείς δέντρο να είσαι.

    Κι αν δεν μπορείς να είσαι θάμνος, γίνε χλόη κι ομόρφαινε τις παρυφές του δρόμου. Αν δεν μπορείς να είσαι δρυς, γίνε μικρή φιλύρα αλλά η ομορφότερη κοντά στη λίμνη.

    Να γίνουμε όλοι καπετάνιοι δεν μπορούμε, χρειάζεται και πλήρωμα, έχει δουλειά για όλους, άφθονες δουλειές, μεγάλες και μικρές και πρέπει ο καθένας μας ό,τι μπορεί να κάνει.

    Αν δεν μπορείς να είσαι ο ήλιος, γίνε αστέρι, από το μέγεθος ούτε κερδίζεις ούτε χάνεις, να είσαι ο καλύτερος σ' αυτό που είσαι.

    (Douglas Malloch)

  • Αγαπάμε τα ζώα

  • Ένα παιδί μέσα μας

  • Η παιδική ηλικία είναι το βασίλειο της μεγάλης δικαιοσύνης και της βαθιάς αγάπης. Στα χέρια ενός παιδιού κανένα πράγμα δεν είναι σπουδαιότερο από κάποιο άλλο. Παίζει με μια χρυσή καρφίτσα ή με ένα λευκό λουλούδι. Δεν έχει φόβο της απώλειας.

    Για το παιδί ο κόσμος εξακολουθεί να είναι το όμορφο δοχείο μέσα στο οποίο δεν χάνεται τίποτα.

    Δεν αναγκάζει τα πράγματα να εγκατασταθούν κάπου. Τα αφήνει να διαβούν μέσα από τα χέρια του σαν αγέλη σκοτεινών νομάδων που περνούν κάτω από μιαν αψίδα θριάμβου. Για λίγο φωτίζονται μέσα στην αγάπη του και έπειτα σκοτεινιάζουν ξανά·

    ό,τι φωτίστηκε μέσα στην αγάπη του παραμένει εντός της σαν εικόνα που δεν πρόκειται να χαθεί.

    (Ράινερ Μαρία Ρίλκε)

  • Χωρίς διακρίσεις

  • Ευτυχείτε!

  • Μαθαίνεις

    Μετά από λίγο μαθαίνεις την ανεπαίσθητη διαφορά ανάμεσα στο να κρατάς το χέρι και να αλυσοδένεις μια ψυχή.

    Και μαθαίνεις πως αγάπη δε σημαίνει στηρίζομαι Και συντροφικότητα δε σημαίνει ασφάλεια

    Και αρχίζεις να μαθαίνεις πως τα φιλιά δεν είναι συμβόλαια Και τα δώρα δεν είναι υποσχέσεις

    Και αρχίζεις να δέχεσαι τις ήττες σου με το κεφάλι ψηλά και τα μάτια ορθάνοιχτα Με τη χάρη μιας γυναίκας και όχι με τη θλίψη ενός παιδιού

    Και μαθαίνεις να φτιάχνεις όλους τους δρόμους σου στο σήμερα, γιατί το έδαφος του αύριο είναι πολύ ανασφαλές για σχέδια…

    Και τα όνειρα πάντα βρίσκουν τον τρόπο να γκρεμίζονται στη μέση της διαδρομής

    Μετά από λίγο καιρό μαθαίνεις… Πως ακόμα κι η ζέστη του ήλιου μπορεί να σου κάνει κακό.

    Έτσι φτιάχνεις τον κήπο σου εσύ Αντί να περιμένεις κάποιον να σου φέρει λουλούδια

    Και μαθαίνεις ότι, αλήθεια, μπορείς να αντέξεις Και ότι, αλήθεια, έχεις δύναμη Και ότι, αλήθεια, αξίζεις

    Και μαθαίνεις… μαθαίνεις… με κάθε αντίο μαθαίνεις

    (Χόρχε Λουίς Μπόρχες)

  • Θυμούμαι μικρός κάθουμουν συχνά στο κατώφλι του σπιτιού μας, έλαμπε ο ήλιος, καίγουνταν ο αγέρας, σ' ένα μεγάλο σπίτι στη γειτονιά πατούσαν σταφύλια, μύριζε ο κόσμος μούστο, κι εγώ σφαλνούσα τα μάτια ευτυχισμένος, άπλωνα τις φούχτες και περίμενα, κι έρχουνταν ο Θεός, όσο ήμουν παιδί ποτέ δε με γέλασε, έρχουνταν, παιδί κι αυτός σαν και μένα, και μού 'βαζε στα χέρια τα παιχνιδάκια του τον ήλιο, το φεγγάρι, τον άνεμο. "Χάρισμά σου" μού 'λεγε "χάρισμά σου, παίξε μαζί τους, εγώ έχω κι άλλα." Άνοιγα τα μάτια, ο Θεός εξαφανίζουνταν μα απόμεναν στα χέρια μου τα παιχνιδάκια του.

    (Νίκος Καζαντζάκης, "Αναφορά στον Γκρέκο")

  • Ενώ εσύ μου φώναζες…

    Μου μάθαινες να σε φοβάμαι…

    Τραυμάτιζες την αυτοπεποίθηση μου…

    Μου μάθαινες ότι δεν είχα αξιοπρέπεια επειδή ήμουν μικρός…

    Μου μάθαινες να μην τολμάω, να μη δοκιμάζω, να μην προσπαθώ να ανακαλύπτω, να μην παίρνω πρωτοβουλίες, για να μη θυμώνεις…

    Με έκανες να νιώθω ασήμαντος και αδύναμος…

    Μου έδειχνες ότι δεν μπορούσα να σε εμπιστεύομαι…

    Μου μάθαινες ότι δεν μπορούσα να σου μιλήσω αν είχα κάποιο πρόβλημα ή κάποιος μου έκανε κακό, γιατί φοβόμουν πώς θα αντιδρούσες…

    Μου μάθαινες ότι όταν αγαπάμε κάποιον, έχουμε δικαίωμα να του φερόμαστε άσχημα…

    Η φωνή σου δεν με άφηνε να σκεφτώ τα λόγια σου…

    Ίδρωνα, η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά, το στομάχι και τα αυτιά μου πονούσαν…

    Θύμωνα που δεν νοιαζόσουν για αυτά που ήθελα να σου πω…

    Αναρωτιόμουν που πήγε ο μπαμπάς μου…

    Mου μάθαινες να φωνάζω κι εγώ…

    Ήμουν μόνος μου…

    Σκεφτόμουν ότι δεν μ’ αγαπάς πια…

    Μου μάθαινες ότι επιτρέπεται να φέρομαι άσχημα σε κάποιον πιο αδύναμο από μένα…

    Μου μάθαινες πώς να φερθώ στα παιδιά μου όταν μεγαλώσω…

    Δεν φανταζόσουν τον αγώνα που πρέπει να δώσω τώρα που μεγάλωσα, για να μη γίνω σαν εσένα…   

  • Και τώρα είσαι

    και είμαι τώρα

    και είμαστε ένα μυστήριο

    που δε θα συμβεί ποτέ ξανά,

    ένα θαύμα που δεν έχει συμβεί

    ποτέ στο παρελθόν

    και λάμποντας αυτό το τώρα μας

    πρέπει να φτάσει στο τότε

    (E.E.Cummings)

Τα «βασανιστικά πειράματα της αγάπης» του Χάρλοου, ή, πώς η μητρική αποδοχή, μπορεί να καθορίσει τη ζωή μας


Η ιστορία που θα διαβάσετε είναι απολύτως αληθινή. Είναι η ιστορία του ψυχολόγου που προσπάθησε να μετρήσει την αγάπη. Για να το καταφέρει βασάνισε χιλιάδες μακάκους, σε συσκευές που είχαν ονόματα όπως: Σιδηρά Κυρία, Σχάρα Βιασμού, Το Πηγάδι της Απελπισίας.

Οι συνάδελφοι του τον αποκαλούσαν Ναμπόκοφ της ψυχολογίας. Οι ζωόφιλοι τον είπαν Ντε Σαντ της ψυχολογίας.

Εκείνος, μέχρι το τέλος της ζωής του, έψαχνε για την αγάπη.

Ο Χάρι Ίζραελ γεννήθηκε το 1905, σε μια μικρή πόλη, στις ΗΠΑ. Ο πατέρας του ήταν ένας αποτυχημένος εφευρέτης. Ίσως απ’ αυτόν πήρε το ταλέντο στην κατασκευή μηχανών βασανιστηρίου. Η μητέρα του ήταν μια καταθλιπτική γυναίκα, ψυχρή κι απόμακρη, που ποτέ δεν του έδωσε σημασία. Μάταια προσπαθούσε να της τραβήξει την προσοχή. Εκείνη έμενε απογοητευμένη να κοιτάει απ’ το παράθυρο της την επίπεδη γη της Αϊόβα.

~~

Στο σχολείο ο Χάρι ήταν «παράξενα απροσάρμοστος». Τον ενδιέφερε μόνο το σχέδιο και η ποίηση, σ’ ένα μέρος όπου η δασκάλα έκανε διαγωνισμούς ποίησης με θέμα: «Η ομορφιά του να βουρτσίζεις τα δόντια σου».

Ζωγράφιζε διαρκώς στο τετράδιο του, τα παράξενα πλάσματα μιας χώρας που είχε ονομάσει Γιαζού. Σαν τελείωνε τη ζωγραφιά έπιανε και πετσόκοβε τα ζώα, με το κόκκινο μολύβι.

~~

Στο γυμνάσιο ο Χάρι ήταν μέτριος μαθητής και μη δημοφιλής. Ψεύδιζε, κούτσαινε και ντυνόταν σαν γέρος. Κανείς δεν του έδινε σημασία και δεν γνώριζε την λέξη αυτοπεποίθηση. Όμως ήταν εργατικός και πεισματάρης, με δυνάμεις προσήλωσης εξωπραγματικές.

Έτσι και ξεκινούσε μια εργασία μπορούσε να περάσει μερόνυχτα ξύπνιος, χωρίς να κάνει τίποτα άλλο μέχρι να τελειώσει.

~~

Κατάφερε να μπει στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, όπου είχε για καθηγητή τον Λούις Τέρμαν, τον διάσημο ερευνητή του IQ. Εκεί, ανάμεσα σε παιδιά και νέους που είχαν IQ μεγαλύτερο απ’ του Αϊνστάιν, ο άχρωμος Χάρι ήταν διπλά παράταιρος.

Ο Τέρμαν του είπε ότι δεν είχε κανένα μέλλον στην ψυχολογία. Ο Χάρι ξεκίνησε να δουλεύει με δεκαπλάσια αφοσίωση. Δεν ήταν τόσο έξυπνος όσο οι συμφοιτητές του, αλλά κανείς δεν ήταν τόσο αποφασισμένος όσο εκείνος.

Εντυπωσιασμένος απ’ την εργατικότητα του, ο Τέρμαν του είπε ν’ αλλάξει το επώνυμο του κι ίσως κάτι να γινόταν γι’ αυτόν, σε κάποιο μικρό πανεπιστήμιο.

~~

Ο Χάρι Ίζραελ έγινε Χάρι Χάρλοου. Μ’ αυτό το όνομα θα τον βρείτε σε κάθε βιβλίο ψυχολογίας.

Ο άνθρωπος που δεν είχε κανένα μέλλον στην ψυχολογία θα γινόταν πρόεδρος της Αμερικανικής Εταιρείας Ψυχολογίας και θα έπαιρνε το Εθνικό Βραβείο Επιστημών.

Οι έρευνες του για την αγάπη επηρέασαν την ανθρώπινη κοινωνία περισσότερο απ’ όσο μπορούσε κανείς να φανταστεί. Όμως για να το κάνει αυτό έπρεπε να βασανίσει πόσα ζώα!

Είναι η αγάπη συνυφασμένη με τον πόνο;

~~~{}~~~

Ο Χάρλοου παντρεύτηκε μια συμφοιτήτρια του, μία απ’ τις χαρισματικές, με IQ 155.

Βρεθήκανε στο πανεπιστήμιο του Μάντισον, όπου ξεκίνησε να πειραματίζεται με αρουραίους, αλλά σύντομα πέρασε στους μακάκους. Έκανε πειράματα σχετικά με την ικανότητα αυτών των ζώων να επιλύουν προβλήματα.

Τα πήγαινε αρκετά καλά, έτσι του παραχωρήθηκε απ’ το πανεπιστήμιο ένα παλιό εργοστάσιο κυτιοποιίας, ως εργαστήριο, για να επεκτείνει τα πειράματα του. Αυτό το μέρος θα γινόταν κολαστήριο για τα ζώα.

~~

Ο Χάρλοου χώριζε τα μικρά απ’ τις μητέρες τους, προκειμένου να εξετάσει την ευφυΐα τους.

Τότε παρατήρησε κάτι παράξενο: Τα μικρά, όταν έμεναν μόνα τους, προσκολλούνταν στην πετσέτα που κάλυπτε τον πάτο του κλουβιού.

Κοιμόντουσαν μ’ αυτή αγκαλιά, την κρατούσαν συνέχεια κι αν κάποιος προσπαθούσε να την πάρει πάθαιναν νευρική κρίση. Αδιαφορούσαν για το φαΐ που τους πρόσφεραν. Μόνο η πετσέτα μπορούσε να τους ηρεμήσει.

~~{}~~

Μέχρι τότε, τη δεκαετία του ’50, η προσκόλληση στη μητέρα είχε εξηγηθεί αναφορικά με την ανταμοιβή μέσω παροχής τροφής.

Το μωρό προσκολλάται στη μητέρα του, επειδή ενστικτωδώς ξέρει ότι τα στήθη της θα το ταΐσουν. Έχει ανάγκη τη μητέρα του επειδή το τρέφει.

Μέχρι τον ερχομό του Χάρλοου η αγάπη για τη μητέρα και η ανθρώπινη προσκόλληση βασιζόταν στη θεωρία της μείωσης των ορμών: Αγαπάμε επειδή πεινάμε!

Ο Χάρλοου απέδειξε ότι δεν είναι η τροφή αυτό που αποζητά το βρέφος στη μητέρα του. Έδειξε ότι η αγάπη είναι πολλά περισσότερα απ’ το μητρικό γάλα.

~~{}~~

Έτσι ξεκίνησε το πρώτο μεγάλο πείραμα του Χάρλοου. Έφτιαξε δυο «μητέρες».

Η πρώτη ήταν φτιαγμένη από σύρμα. Στην πρόσθια κοιλιακή χώρα είχε έναν ατσαλένιο μαστό, με ατσάλινη θηλή, απ’ όπου έρεεε γάλα. Αυτή ήταν η «Βιολογική Μητέρα».

Η δεύτερη ήταν φτιαγμένη από χαρτόνι, το οποίο είχε τυλίξει με μια μαλακή πετσέτα. Αυτή ήταν η «Θετή Μητέρα» και δεν είχε στήθος.

Στο αρχικό πείραμα καμία απ’ τις μητέρες δεν είχε πρόσωπο.

~~

Το πείραμα άρχισε με πόνο. Δεκάδες νεογέννητα μωρά τα πήραν απ’ τις μητέρες τους και τα έβαλαν στο κλουβί με τις δύο Μητέρες.

Οι φοιτητές που πήραν μέρος στα πειράματα περιγράφουν την οδύνη των ζώων. Οι μητέρες ούρλιαζαν και χτυπούσαν το κεφάλι τους στα κάγκελα. Τα μικρά γέμιζαν το χώρο με τα κόπρανα τους και μετά κουλουριάζονταν στις άκρες, σαν μικρές χνουδωτές μπάλες.

Ο Χάρλοου παρακολουθούσε σημειώνοντας, πιο ψυχρός κι απ’ τη μητέρα του. Είχε πει: «Το μόνο που μ’ ενδιαφέρει είναι κατά πόσο μια μαϊμού θ’ αποδειχτεί ότι αποτελεί δημοσιεύσιμο υλικό. Δεν αισθάνομαι καθόλου αγάπη γι’ αυτές. Στην πραγματικότητα δεν μου αρέσουν τα ζώα. Περιφρονώ τις γάτες. Μισώ τα σκυλιά. Μα πως γίνεται ν’ αγαπάει κανείς τις μαϊμούδες;»

~~

Λίγες μέρες μετά παρατήρησε κάτι πρωτόγνωρο για τα δεδομένα της ψυχολογίας. Τα μωρά μετέθεσαν τη στοργή τους, αφού δεν υπήρχε πλέον μητέρα, στη «θετή μητέρα», εκείνη με την πετσέτα.

Περνούσαν όλη τη μέρα και την νύχτα στην αγκαλιά της, τρομαγμένα. Πήγαιναν στη Βιολογική Μητέρα μόνο για να πιούν γάλα κι έπειτα τρέχοντας επέστρεφαν στη ζεστή αγκαλιά της υφασμάτινης μητέρας.

Ο Χάρλοου αποτύπωσε σε γράφημα τον χρόνο που περνούσαν τα μικρά με τη Βιολογική Μητέρα, σε σύγκριση με τον χρόνο που περνούσαν χαϊδολογώντας τη θετή, μαλακή μητέρα.

Τ’ αποτελέσματα ήταν συνταρακτικά και το συμπέρασμα του Χάρλοου πρωτοφανές:

«Η λειτουργία του θηλασμού συντελείται ώστε το βρέφος να εξασφαλίζει τη σωματική επαφή με τη μητέρα του»

Δεν είναι η τροφή, το γάλα που αποζητά σ’ εκείνη, αλλά η ζεστασιά της αγκαλιάς, η επαφή!

~~{}~~

Ο Χάρι Ίζραελ, ο στερημένος από μητρική αγάπη, είχε καταφέρει να καταδείξει ότι η επαφή, η στοργή, η αγάπη, ήταν πιο σημαντική απ’ την τροφή. All you need is love.

Και δεν τον έφτασε αυτό. Με τα επόμενα πειράματα του θα έδειχνε ότι κάθε συναισθηματική αλληλεπίδραση που έχουμε στη ζωή μας είναι σε μεγάλο βαθμό μια επανάληψη κι επανέκδοση της αρχικής απτικής επαφής.

~~

Απ’ τα πειράματα του Χάρλοου, που έγινε σύντομα ποπ επιστήμονας, επηρεάστηκαν όλοι οι κλάδοι, οι σχετικοί με τα βρέφη.

Η πρακτική όπου ο μαιευτήρας ακουμπάει το νεογνό στη μητέρα του, αμέσως μόλις γεννηθεί, ξεκίνησε χάρη στα πειράματα του Χάρλοου.

Ο μάρσιπος, ο οποίος φέρνει το παιδί σε συχνότερη και εγγύτερη επαφή με το σώμα της μητέρας του, είναι αποκύημα των πειραμάτων του Χάρλοου.

~~

Στη συνέχεια ο Χάρλοου έδειξε ότι η μητρική αγκαλιά, η μητρική αποδοχή, μπορεί να καθορίσει ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου.

Μέχρι τον ερχομό του Χάρλοου και των Συρμάτινων Μητέρων του, η παιδοψυχολογία ήταν συμπεριφοριστική, τέκνο του Σκίνερ, του ανθρώπου που είχε κλείσει το παιδί του σ’ ένα κουτί.

Βάση των προτύπων ενίσχυσης και τιμωρίας μπορούσες να διαμορφώσεις κατά το δοκούν τον χαρακτήρα του παιδιού σου, έτσι πίστευαν.

Ο Τζον Γουότσον, ο άλλος μεγάλος του συμπεριφορισμού, έγραφε:
«Μην τα καλομαθαίνετε. Μην τα φιλάτε πριν πάνε για ύπνο. Είναι προτιμότερο να τα χαιρετίζετε με μια μικρή υπόκλιση και με χειραψία.»

Ο Χάρλοου από την άλλη, ίσως ακριβώς επειδή εκείνος την είχε στερηθεί, έγραφε: «Η αγκαλιά σώζει! Αγκαλιάστε τα παιδιά σας!»

~~

Στα τέλη του 1950 συνέχιζε τα βασανιστικά πειράματα της αγάπης, αλλά εκείνος την γύρευε έξω απ’ το σπίτι του. Είχε εξωσυζυγικές σχέσεις και δυο παιδιά, που δεν νοιαζόταν καθόλου να τ’ αγκαλιάσει. Η Κλάρα, η δεσποινίς 155 IQ, τον εγκατέλειψε.

Ο Χάρλοου ούτε που το κατάλαβε ότι η οικογένεια του έλειπε απ’ το σπίτι. Είχε ερωτικές σχέσεις με φοιτήτριες, αν και συνήθως οι φοιτητές του τον απεχθάνονταν, ως έναν απόλυτα τυρρανικό άνθρωπο.

Τότε ήταν που επινόησε τη Σιδηρά Κυρία, ίσως τη πιο σαδιστική μηχανή πειραμάτων που έχει γίνει.

~~{}~~

Η Σιδηρά Κυρία ήταν η Κακιά Μητέρα.

Μια νέα κατασκευή που εκτόξευε αιχμηρές ακίδες στα μωρά. Άλλη παραλλαγή ήταν εκείνη που φυσούσε με τόσο κρύο και δυνατό αέρα που τα μωρά εκτοξεύονταν ουρλιάζοντας στην άλλη άκρη.

Υπήρχε εκείνη που τους έριχνε παγωμένο νερό, καθώς κι η Υπέρτατη Σιδηρά Κυρία, εκείνη που τα μαχαίρωνε.

~~

Ο Χάρλοου ήθελε να δει τι θα γινόταν, αν και ήδη το υποπτευόταν: Τα μωρά επέστρεφαν.

Ό,τι κι αν τους έκανε η Μητέρα, εκείνα επέστρεφαν, για λίγη στοργή, για να χαϊδέψουν την πετσέτα, πριν η Μητέρα τα μαχαιρώσει ξανά.

~~{}~~

Το 1958 ο Χάρλοου εκλέχτηκε πρόεδρος της Αμερικανικής Εταιρείας Ψυχολογίας. Η ομιλία του είχε τίτλο: «Η φύση της αγάπης».

Έγινε διάσημος, pop idol, και εμφανιζόταν συχνά στην τηλεόραση. Παντρεύτηκε μια άλλη χαρισματική γυναίκα, την Πέγκι, με την οποία έκανε άλλα δυο παιδιά. Η Πέγκι εγκατέλειψε την εξίσου πολλά υποσχόμενη καριέρα της κι έμεινε στο σπίτι.

Ο Χάρλοου είχε δηλώσει αργότερα: «Και οι δυο σύζυγοι μου ήταν αρκετά λογικές, ώστε να μην είναι υπέρ της απελευθέρωσης των γυναικών. Γνώριζαν ότι ο άντρας είναι σημαντικότερος.»

Και συνέχισε να ‘χει εξωσυζυγικές σχέσεις. Όμως, λίγα χρόνια μετά τον θρίαμβο, ήρθε η καταστροφή.

~~{}~~

Τα πιθηκάκια με τις υφασμάτινες μητέρες δεν αναπτύσσονταν φυσιολογικά. Δεν μπορούσαν να παίξουν με τις άλλες μαϊμούδες. Ήταν επιθετικές.

Άλλες είχαν συμπτώματα αυτισμού. Κουνιόνταν άσκοπα μπρος-πίσω, αυτοτραυματίζονταν. Κάποιο μαϊμουδάκι μασούλησε ολόκληρο το χέρι του.

Ο Χάρι παραδέχτηκε ότι είχε κάνει λάθος: Η αφή, η αγκαλιά από μόνη της δεν αρκούσε.

Δεν τα παράτησε. Συνέχισε προσθέτοντας νέες παραμέτρους. Το λίκνισμα. Μια «θετή μητέρα» που κουνιόταν. Και μισή ώρα την ημέρα παιχνίδι – επαφή με αληθινούς μακάκους. Αυτά τα μωρά έγιναν σχεδόν φυσιολογικά.

Το νέο συμπέρασμα του Χάρλοου ήταν ότι για να αγαπήσεις χρειάζεσαι: Αφή, λίκνισμα και μισή ώρα παιχνίδι.

Σύντομα θ’ ανακάλυπτε ότι είναι αδύνατον να ποσοστικοποιήσεις την αγάπη.

~~{}~~

Ενώ συνέχιζε να ζει μακριά απ’ το σπίτι του και την οικογένεια του, o Χάρλοου το ‘ριξε στο ποτό. Οι φοιτητές του τον μάζευαν απ’ τα μπαρ για να τον πάνε στο εργαστήριο.

Ήταν έτοιμος για το επόμενο βήμα: Τη σχάρα βιασμού.

Ήταν το 1966. Οι ορφανοί μακάκοι, εκείνοι που είχαν για μητέρα τις κατασκευές του Χάρλοου είχαν μεγαλώσει, είχαν βρεθεί πλέον σε ηλικία αναπαραγωγής.

Ο Χάρλοου ήθελε να δει τι είδους μητέρες θα γίνονταν τα υποκείμενα των πειραμάτων του. Όμως αυτές δεν μπορούσαν να ζευγαρώσουν, αφού δεν άφηναν κανένα ζώο να τις πλησιάσει. Έτσι ο Χάρλοου επινόησε τη σχάρα βιασμού.

Έδεναν εκεί τα θηλυκά, τα ακινητοποιούσαν, έτσι ώστε να μπορούν τα αρσενικά να «ζευγαρώνουν».

20 ορφανές μητέρες γονιμοποιήθηκαν μ’ αυτό τον τρόπο και γέννησαν.

Οι περισσότερες απ’ αυτές σκότωσαν τα μωρά τους ή τα παρατούσαν, απόλυτα αδιάφορες -ίσως και καταθλιπτικές. Ελάχιστες αποδείχτηκαν «επαρκείς».

Ο Χάρλοου έμοιαζε να προσπαθεί να καταδείξει το αυτονόητο.

Η βαναυσότητα του έγινε διαβόητη.

~~{}~~

Λίγα χρόνια μετά η δεύτερη γυναίκα του πέθανε. Ο Χάρλοου έπαθε βαθιά κατάθλιψη και υποβλήθηκε σε θεραπεία με ηλεκτροσόκ, πειραματική ακόμα θεραπεία, όπου για λίγο έγινε εκείνος το πειραματόζωο.

Όταν βγήκε τηλεφώνησε στην πρώτη του γυναίκα, τη δεσποινίς 155IQ. Ήταν χήρα κι εκείνη, έτσι ξαναπαντρεύτηκαν.

~~

Ο Χάρλοου στα τελευταία του χρόνια ασχολήθηκε με τη βιοψυχιατρική και τη θεραπεία της κατάθλιψης. Ίσως η φιγούρα της μητέρας του, που κοιτούσε ασκαρδαμυκτί απ’ το παράθυρο, να τον βασάνιζε ακόμη.

Έτσι δημιούργησε μια νέα συσκευή: Το Πηγάδι της Απελπισίας. Σ’ ένα σκοτεινό θάλαμο απομόνωσης έδενε τον μακάκο με το κεφάλι προς τα κάτω, ανήμπορο να κουνηθεί. Τον έτρεφαν μηχανικά και τον άφηναν εκεί για μήνες ή για χρόνια.

Όταν τα έβγαζαν, τα ζώα ήταν συντετριμμένα και ψυχωσικά. Και κανένα φάρμακο ή θεραπεία δεν μπορούσε να τα βοηθήσει.

Όπως και τον Χάρλοου, που πέθανε απ’ την νόσο του Πάρκινσον.

~~{}~~

Ο Χάρλοου, με τα βάναυσα πειράματα του, απέδειξε μόνο ένα πράγμα: Ότι κάθε άνθρωπος (και ζώο) χρειάζεται αγάπη και στοργή για να μεγαλώσει φυσιολογικά, για να γίνει ένα άτομο που με τη σειρά του θα μπορεί να προσφέρει τη στοργή σε κάποιον άλλο.

Αν το επεκτείνουμε κοινωνιολογικά, ίσως μπορούμε να ριψοκινδυνέψουμε την εξής διάγνωση: Ένας άνθρωπος που έχει μεγαλώσει ανελεύθερος, με πρότυπα ανταγωνισμού, κανιβαλισμού και μισαλλοδοξίας, δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει ένας άνθρωπος που θα επιδείξει αλληλεγγύη.

~~{}~~

Και μια υπόθεση: Αν ο Χάρλοου, αντί να βασανίζει τα ζώα για ν’ ανακαλύψει τη φύση της αγάπης, τα φρόντιζε, ίσως να μπορούσε να καλύψει το κενό που του άφησε η μητέρα του.

Τότε τα ζώα θα τον λύτρωναν.

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Αυτό το κείμενο στηρίχτηκε στο βιβλίο της Lauren Slater, Το κουτί της Ψυχής, εκδόσεις Οξύ

Πηγή: sanejoker.info

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: