• “Ο κόσμος δεν μάς προσφέρθηκε από τους γονείς μας, μάς τον δάνεισαν τα παιδιά μας“

    Αφρικάνικη Παροιμία

  • Μαζί προχωράμε!

  • Ονειρευόμαστε:

    ...μια νεολαία δυναμική, τολμηρή και πεισματάρα, η οποία οραματίζεται, αναζητά και δεν σταματά ποτέ να διεκδικεί... μια πόλη φιλόξενη, ζωντανή, δημιουργική, που δίνει ευκαιρίες στους ανθρώπους της για εξέλιξη και ανάπτυξη, μια πόλη με χαρακτήρα, προοπτική και όραμα... μια κοινωνία πολυπολιτισμική, ελεύθερη, μια κοινωνία με ιδανικά, αξίες και ηθική... ανθρώπους ευτυχισμένους, χαρούμενους και αποφασιστικούς...με γνώση, λογική και συναισθήματα σε πλήρη αρμονία...
  • αντιδραστικότητα;

  • Θέλω (Jorge Bucay)

    Θέλω να με ακούς, χωρίς να με κρίνεις

    Θέλω τη γνώμη σου, χωρίς συμβουλές

    Θέλω να με εμπιστεύεσαι, χωρίς απαιτήσεις

    Θέλω τη βοήθειά σου, κι όχι ν΄αποφασίζεις για μένα

    Θέλω να με προσέχεις, χωρίς να με ακυρώνεις

    Θέλω να με κοιτάς, χωρίς να προβάλεις τον εαυτό σου σε μένα

    Θέλω να μ΄αγκαλιάζεις, χωρίς να με κάνεις να ασφυκτιώ

    Θέλω να μου δίνεις ζωντάνια, χωρίς να με σπρώχνεις

    Θέλω να με υποστηρίζεις, χωρίς να με φορτώνεσαι

    Θέλω να με προστατεύεις, χωρίς ψέματα

    Θέλω να πλησιάζεις χωρίς να εισβάλλεις

    Θέλω να ξέρεις τις πλευρές μου που πιο πολύ σε ενοχλούν. Να τις αποδέχεσαι και να μην προσπαθείς να τις αλλάξεις

    Θέλω να ξέρεις... πως σήμερα μπορείς να βασίζεσαι πάνω μου... xωρίς όρους

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

  • ΟΧΙ ΣΤΗΝ internet ΕΞΑΡΤΗΣΗ

  • Ένα παιδί συμβουλεύει…

    Ένα παιδί δίνει 13 πολύτιμες συμβουλές στους γονείς του

    Ø Μη φοβάστε να είστε σταθεροί μαζί μου. Αυτό θα με κάνει να νιώθω περισσότερη σιγουριά.

    Ø Μη με παραχαϊδεύετε. Ξέρω πολύ καλά πως δεν πρέπει να μου δίνετε οτιδήποτε σας ζητώ. Σας δοκιμάζω μονάχα για να δω.

    Ø Μη με κάνετε να νιώθω μικρότερος απ΄ ότι είμαι. Αυτό με σπρώχνει να παριστάνω καμιά φορά το «σπουδαίο».

    Ø Μη μου κάνετε παρατηρήσεις μπροστά στον κόσμο, αν μπορείτε. Θα προσέξω περισσότερο αυτό που θα μου πείτε, αν μου μιλήσετε ήρεμα, μια στιγμή που θα είμαστε οι δυο μας.

    Ø Μη μου δημιουργείτε το συναίσθημα πως τα λάθη μου είναι αμαρτήματα. Μπερδεύονται έτσι μέσα μου όλες οι αξίες που έχω μάθει να αναγνωρίζω.

    Ø Μην πέφτετε σε αντιφάσεις. Με μπερδεύετε έτσι αφάνταστα και με κάνετε να χάνω την πίστη μου σε εσάς.

    Ø Μη με αγνοείτε, όταν σας κάνω ερωτήσεις, γιατί θα ανακαλύψετε πως θα αρχίσω να παίρνω τις πληροφορίες μου από άλλες πηγές.

    Ø Μην προσπαθείτε να με κάνετε να πιστέψω πως είστε τέλειοι ή αλάνθαστοι. Είναι μια δυσάρεστη έκπληξη για μένα, όταν ανακαλύπτω πως δεν είστε ούτε το ένα ούτε το άλλο.

    Ø Μη διανοηθείτε ποτέ πως θα πέσει η υπόληψή σας αν μου ζητήσετε συγγνώμη. Μια τίμια αναγνώριση του λάθους σας μου δημιουργεί πολύ θερμά αισθήματα απέναντί σας.

    Ø Μην ξεχνάτε πως μ΄ αρέσει να πειραματίζομαι. Χωρίς αυτό δεν μπορώ να ζήσω. Σας παρακαλώ παραδεχτείτε το.

    Ø Μην ξεχνάτε πόσο γρήγορα μεγαλώνω. Θα πρέπει να σας είναι δύσκολο να κρατήσετε το ίδιο βήμα με μένα, αλλά προσπαθήστε σας παρακαλώ.

    Ø Μην ξεχνάτε πως δεν θα μπορέσω να αναπτυχθώ χωρίς πολλή κατανόηση και αγάπη. Αυτό όμως δεν χρειάζεται να το πω, έτσι δεν είναι;

    Ø Μη μου λέτε ποτέ ψέματα!

  • Παιδί ή Ενήλικος;

  • Αυτοεκτίμηση, αυτή η… Άγνωστη!

    10 τρόποι για να βοηθήσετε το παιδί σας να εκτιμά τον εαυτό του.

    vΕπικοινωνήστε ανοιχτά με το παιδί σας.

    vΜάθετε να το ακούτε.

    vΣυμπεριλαμβάνε-τε το παιδί σας στις οικογενειακές συζητήσεις. Δείξτε του ότι εκτιμάτε τις απόψεις του.

    vΠροσπαθήστε να καταλάβετε την άποψη του παιδιού σας.

    vΔώστε στο παιδί σας ευθύνες κατάλληλες για την ηλικία του.

    vΒάλτε σταθερά όρια. Τα παιδιά θέλουν να ξέρουν τι περιμένουν οι άλλοι από αυτά.

    vΝα είστε γενναιόδωροι αλλά και ειλικρινείς όταν επαινείτε ή παροτρύνετε τα παιδιά.

    vΒοηθήστε το παιδί σας να θέσει στόχους και βοηθήστε το να τους πραγματοποιήσει.

    vΝα θυμάστε ότι η νίκη δεν είναι το παν. Το σημαντικό είναι η προσπάθεια.

    vΓίνετε θετικό πρότυπο. Αισθανθείτε περήφανος/η για τον εαυτό σας.

  • Μάς χρειάζονται!

  • «Αν ένα παιδί…» της Dorothy Law Nolte

    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κριτική:
    Μαθαίνει να κατακρίνει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην έχθρα:
    Μαθαίνει να καυγαδίζει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ειρωνεία:
    Μαθαίνει να είναι ντροπαλό
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ντροπή:
    Μαθαίνει να αισθάνεται ένοχο
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κατανόηση:
    Μαθαίνει να είναι υπομονετικό
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στον έπαινο:
    Μαθαίνει να εκτιμάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στη δικαιοσύνη:
    Μαθαίνει να είναι δίκαιο
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην αποδοχή:
    Μαθαίνει να αγαπάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ασφάλεια:
    Μαθαίνει να έχει πίστη στον εαυτό του και στους άλλους
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην επιδοκιμασία:
    Μαθαίνει να εκτιμάει
    ☼Αν ένα παιδί ζει μέσα στην φιλία:
    Μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη μέσα στον κόσμο
  • Όχι στις διακρίσεις!

  • “Πέτα μακριά το ραβδί σου!”

    Από το βιβλίο “Πέτα μακριά το ραβδί σου (Πειθαρχία χωρίς δάκρυα)” των Ρούντολφ Ντράικωρς & Περλ Κάσελ:

    “Το παιδί χρειάζεται ενθάρρυνση σαν το φυτό που χρειάζεται ήλιο και νερό”

    “Μπορούμε να αποδοκιμάζουμε τις πράξεις του παιδιού, χωρίς ν’ αποδοκιμάζουμε το ίδιο το παιδί”

    “Η ελευθερία βλασταίνει από το σπόρο της πειθαρχίας”

    “Μόνο σ’ ένα ήρεμο και συμφιλιωμένο περιβάλλον μπορεί το παιδί να αναπτύξει ελεύθερα την προσωπικότητά του και το δυναμικό του”

    “Η τιμωρία αφήνει να εννοηθεί οτι το παιδί από μόνο του δεν έχει αξία”

  • Νεολαία & Ευρώπη

    Νέα Γενιά σε Δράση Ευρωπαϊκή Κάρτα Νέων Eurodesk EVE
  • Στόχευε Ψηλά!

  • Εμείς οι Λίγοι

    Είμαστε εμείς οι ονειροπαρμένοι τρελλοί της γης

    με τη φλογισμένη καρδιά και τα έξαλλα μάτια

    Είμαστε οι αλύτρωτοι στοχαστές και οι τραγικοί ερωτευμένοι

    Χίλιοι ήλιοι κυλούνε μες στο αίμα μας

    κι ολούθε μας κυνηγά το όραμα του απείρου

    Η φόρμα δεν μπορεί να μας δαμάσει

    Εμείς ερωτευθήκαμε την ουσία του είναι μας

    και σ’ όλους μας τους έρωτες αυτήν αγαπούμε

    Είμαστε οι μεγάλοι ενθουσιασμένοι κι οι μεγάλοι αρνητές

    Κλείνουμε μέσα μας τον κόσμο όλο και δεν είμαστε τίποτα απ’αυτόν τον κόσμο

    Οι μέρες μας είναι μια πυρκαγιά κι οι νύχτες μας ένα πέλαγο

    Γύρω μας αντηχεί το γέλιο των ανθρώπων...

    (Γιώργος Μακρής)

  • Αφήστε να πετάξει!

  • Η επόμενη μέρα

    Επειδή κάθε δευτερόλεπτο μετράει

    πρέπει τώρα ν' αρχίσουμε να γράφουμε όλο και περισσότερα ποιήματα

    για να καθαρίσουμε το τοπίο από τον τρόμο, την απειλή και τον θάνατο

    πρέπει τώρα να εξορκίσουμε τους εφιάλτες που κρύβονται ακόμη μέσα στην ελευθερία

    έτοιμοι να μας πιουν όλο το αίμα

    κι επειδή όποιος σήμερα ξεχαστεί μέσα στον εαυτό του θα είναι αύριο λησμονιά και στάχτη

    πρέπει τώρα να μάθει τι θα πει εχθρός και αδικία

    διότι η πραγματικότητα δεν γίνεται κατανοητή χωρίς την κατανόηση της αθλιότητας και της απελπισίας

    κι επειδή κάθε δευτερόλεπτο μετράει πρέπει από τώρα να πάμε στο σχολείο της φαντασίας

    για να σώσουμε ξανά τα όνειρα.

    (Γιώργος Βέης)

  • Γίνε Αστέρι!

    Αν δεν μπορείς να είσαι πεύκο στην κορυφή του λόφου, χαμόδεντρο να γίνεις στην κοιλάδα, μα να γίνεις το πιο όμορφο χαμόδεντρο στου ρυακιού την όχθη. Γίνε θάμνος, αν δεν μπορείς δέντρο να είσαι.

    Κι αν δεν μπορείς να είσαι θάμνος, γίνε χλόη κι ομόρφαινε τις παρυφές του δρόμου. Αν δεν μπορείς να είσαι δρυς, γίνε μικρή φιλύρα αλλά η ομορφότερη κοντά στη λίμνη.

    Να γίνουμε όλοι καπετάνιοι δεν μπορούμε, χρειάζεται και πλήρωμα, έχει δουλειά για όλους, άφθονες δουλειές, μεγάλες και μικρές και πρέπει ο καθένας μας ό,τι μπορεί να κάνει.

    Αν δεν μπορείς να είσαι ο ήλιος, γίνε αστέρι, από το μέγεθος ούτε κερδίζεις ούτε χάνεις, να είσαι ο καλύτερος σ' αυτό που είσαι.

    (Douglas Malloch)

  • Αγαπάμε τα ζώα

  • Ένα παιδί μέσα μας

  • Η παιδική ηλικία είναι το βασίλειο της μεγάλης δικαιοσύνης και της βαθιάς αγάπης. Στα χέρια ενός παιδιού κανένα πράγμα δεν είναι σπουδαιότερο από κάποιο άλλο. Παίζει με μια χρυσή καρφίτσα ή με ένα λευκό λουλούδι. Δεν έχει φόβο της απώλειας.

    Για το παιδί ο κόσμος εξακολουθεί να είναι το όμορφο δοχείο μέσα στο οποίο δεν χάνεται τίποτα.

    Δεν αναγκάζει τα πράγματα να εγκατασταθούν κάπου. Τα αφήνει να διαβούν μέσα από τα χέρια του σαν αγέλη σκοτεινών νομάδων που περνούν κάτω από μιαν αψίδα θριάμβου. Για λίγο φωτίζονται μέσα στην αγάπη του και έπειτα σκοτεινιάζουν ξανά·

    ό,τι φωτίστηκε μέσα στην αγάπη του παραμένει εντός της σαν εικόνα που δεν πρόκειται να χαθεί.

    (Ράινερ Μαρία Ρίλκε)

  • Χωρίς διακρίσεις

  • Ευτυχείτε!

  • Μαθαίνεις

    Μετά από λίγο μαθαίνεις την ανεπαίσθητη διαφορά ανάμεσα στο να κρατάς το χέρι και να αλυσοδένεις μια ψυχή.

    Και μαθαίνεις πως αγάπη δε σημαίνει στηρίζομαι Και συντροφικότητα δε σημαίνει ασφάλεια

    Και αρχίζεις να μαθαίνεις πως τα φιλιά δεν είναι συμβόλαια Και τα δώρα δεν είναι υποσχέσεις

    Και αρχίζεις να δέχεσαι τις ήττες σου με το κεφάλι ψηλά και τα μάτια ορθάνοιχτα Με τη χάρη μιας γυναίκας και όχι με τη θλίψη ενός παιδιού

    Και μαθαίνεις να φτιάχνεις όλους τους δρόμους σου στο σήμερα, γιατί το έδαφος του αύριο είναι πολύ ανασφαλές για σχέδια…

    Και τα όνειρα πάντα βρίσκουν τον τρόπο να γκρεμίζονται στη μέση της διαδρομής

    Μετά από λίγο καιρό μαθαίνεις… Πως ακόμα κι η ζέστη του ήλιου μπορεί να σου κάνει κακό.

    Έτσι φτιάχνεις τον κήπο σου εσύ Αντί να περιμένεις κάποιον να σου φέρει λουλούδια

    Και μαθαίνεις ότι, αλήθεια, μπορείς να αντέξεις Και ότι, αλήθεια, έχεις δύναμη Και ότι, αλήθεια, αξίζεις

    Και μαθαίνεις… μαθαίνεις… με κάθε αντίο μαθαίνεις

    (Χόρχε Λουίς Μπόρχες)

  • Θυμούμαι μικρός κάθουμουν συχνά στο κατώφλι του σπιτιού μας, έλαμπε ο ήλιος, καίγουνταν ο αγέρας, σ' ένα μεγάλο σπίτι στη γειτονιά πατούσαν σταφύλια, μύριζε ο κόσμος μούστο, κι εγώ σφαλνούσα τα μάτια ευτυχισμένος, άπλωνα τις φούχτες και περίμενα, κι έρχουνταν ο Θεός, όσο ήμουν παιδί ποτέ δε με γέλασε, έρχουνταν, παιδί κι αυτός σαν και μένα, και μού 'βαζε στα χέρια τα παιχνιδάκια του τον ήλιο, το φεγγάρι, τον άνεμο. "Χάρισμά σου" μού 'λεγε "χάρισμά σου, παίξε μαζί τους, εγώ έχω κι άλλα." Άνοιγα τα μάτια, ο Θεός εξαφανίζουνταν μα απόμεναν στα χέρια μου τα παιχνιδάκια του.

    (Νίκος Καζαντζάκης, "Αναφορά στον Γκρέκο")

  • Ενώ εσύ μου φώναζες…

    Μου μάθαινες να σε φοβάμαι…

    Τραυμάτιζες την αυτοπεποίθηση μου…

    Μου μάθαινες ότι δεν είχα αξιοπρέπεια επειδή ήμουν μικρός…

    Μου μάθαινες να μην τολμάω, να μη δοκιμάζω, να μην προσπαθώ να ανακαλύπτω, να μην παίρνω πρωτοβουλίες, για να μη θυμώνεις…

    Με έκανες να νιώθω ασήμαντος και αδύναμος…

    Μου έδειχνες ότι δεν μπορούσα να σε εμπιστεύομαι…

    Μου μάθαινες ότι δεν μπορούσα να σου μιλήσω αν είχα κάποιο πρόβλημα ή κάποιος μου έκανε κακό, γιατί φοβόμουν πώς θα αντιδρούσες…

    Μου μάθαινες ότι όταν αγαπάμε κάποιον, έχουμε δικαίωμα να του φερόμαστε άσχημα…

    Η φωνή σου δεν με άφηνε να σκεφτώ τα λόγια σου…

    Ίδρωνα, η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά, το στομάχι και τα αυτιά μου πονούσαν…

    Θύμωνα που δεν νοιαζόσουν για αυτά που ήθελα να σου πω…

    Αναρωτιόμουν που πήγε ο μπαμπάς μου…

    Mου μάθαινες να φωνάζω κι εγώ…

    Ήμουν μόνος μου…

    Σκεφτόμουν ότι δεν μ’ αγαπάς πια…

    Μου μάθαινες ότι επιτρέπεται να φέρομαι άσχημα σε κάποιον πιο αδύναμο από μένα…

    Μου μάθαινες πώς να φερθώ στα παιδιά μου όταν μεγαλώσω…

    Δεν φανταζόσουν τον αγώνα που πρέπει να δώσω τώρα που μεγάλωσα, για να μη γίνω σαν εσένα…   

  • Και τώρα είσαι

    και είμαι τώρα

    και είμαστε ένα μυστήριο

    που δε θα συμβεί ποτέ ξανά,

    ένα θαύμα που δεν έχει συμβεί

    ποτέ στο παρελθόν

    και λάμποντας αυτό το τώρα μας

    πρέπει να φτάσει στο τότε

    (E.E.Cummings)

Μιλήστε με αγάπη: Θετικές λέξεις αναδομούν τον εγκέφαλο!

Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο. Αν αρχίσουμε να αντικαθιστούμε τις αρνητικές λέξεις με θετικές, επηρεάζουμε τη δομή του εγκεφάλου μας! Πράγματι, οι λέξεις που χρησιμοποιούμε στον λόγο μας μπορούν κυριολεκτικά να αλλάξουν τον εγκέφαλό μας, να διώξουν το άγχος και να φέρουν τη χαρά. Σκεφτείτε για παράδειγμα, αντί να λέμε «το παλεύω», να πούμε «τα καταφέρνω»…

Σκέψη θετική και λόγος αυτο-υποστηρικτικός!

brain-words

Ο Δρ Andrew Newberg, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Τόμας Τζέφερσον και ο Mark Robert Waldman, εμπειρογνώμονας σε θέματα επικοινωνίας, συνεργάστηκαν για τη συγγραφή του βιβλίου, «Οι λέξεις μπορούν να αλλάξουν τον εγκέφαλό σας» (Words Can Change Your Brain). Σε αυτό γράφουν πως «μία λέξη έχει τη δύναμη να επηρεάσει την έκφραση των γονιδίων που ρυθμίζουν τη φυσική και συναισθηματική κατάσταση του ατόμου».

Όταν χρησιμοποιούμε λέξεις γεμάτες θετικά μηνύματα, όπως «αγάπη» και «ειρήνη», μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου μας μέσω της αύξησης της γνωστικής λογικής (νόησης) και την ενίσχυση της δραστηριότητας στην περιοχή του μετωπιαίου λοβού. Χρησιμοποιώντας πιο συχνά θετικές λέξεις από ό, τι αρνητικές, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε τα κέντρα λειτουργίας του εγκεφάλου, παρακινώντας τα να δράσουν.

Απ’ την άλλη πλευρά, όταν χρησιμοποιούμε αρνητικές λέξεις, αποτρέπουμε την παραγωγή ορισμένων νευροχημικών ουσιών, οι οποίες συμβάλλουν στον έλεγχο του άγχους. Όλοι μας είμαστε από τη φύση μας προγραμματισμένοι να έχουμε ανησυχίες και ανασφάλειες. Αυτή είναι μια κατάσταση που μας την επιβάλει ο αρχέγονος εγκέφαλός μας και μας προστατεύει από επικίνδυνες καταστάσεις, στις οποίες ενδέχεται κάποιες φορές να βρεθούμε, για να επιβιώσουμε.

Έτσι, όταν εκφράζουμε αρνητικές λέξεις με το λόγο και την σκέψη μας, αυξάνουμε τη δραστηριότητα στην περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τον φόβο (την αμυγδαλή) με αποτέλεσμα την έκλυση ορμονών του στρες που κατακλύζουν τον οργανισμό μας. Αυτές οι ορμόνες και οι νευροδιαβιβαστές διακόπτουν την λογική σκέψη και τις συλλογιστικές διεργασίες στον εγκέφαλο και αναστέλλουν την κανονική του λειτουργικότητα. Οι Newberg και Waldman γράφουν, «Οι λέξεις θυμού στέλνουν μηνύματα συναγερμού στον εγκέφαλο και τμηματικά διακόπτουν τα κέντρα της λογικής που βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό».

Ένα απόσπασμα από το βιβλίο τους, μας υποδεικνύει πώς να χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις ώστε να μπορέσουμε να αλλάξουμε κυριολεκτικά την πραγματικότητά μας:

«Έχοντας μια θετική και αισιόδοξη λέξη στο μυαλό σας, θα διεγείρετε την δραστηριότητα στον μετωπιαίο λοβό. Η περιοχή αυτή περιλαμβάνει συγκεκριμένα κέντρα της ομιλίας που συνδέονται άμεσα με τον κινητικό φλοιό, που σας ωθεί να κάνετε δραστηριότητες. Η έρευνα μας έχει δείξει πως όσο περισσότερο επικεντρώνεστε στις θετικές λέξεις, τόσο περισσότερο αυτές θα αρχίζουν να επηρεάζουν άλλες περιοχές του εγκεφάλου.

Οι διεργασίες στο βρεγματικό λοβό αρχίζουν να αλλάζουν, με αποτέλεσμα να αλλάζει και η αντίληψή που έχετε για τον εαυτό σας και τους ανθρώπους γύρω σας. Έχοντας θετική άποψη για τον εαυτό σας, θα σας προϊδεάσει να βλέπετε την καλή πλευρά των άλλων, αντιθέτως μια αρνητική εντύπωση του εαυτού σας θα σας γεμίζει με προκατάληψη και μεροληψία προς τους άλλους και θα είστε συνεχώς καχύποπτοι και με αμφιβολίες γι’ αυτούς. Με την πάροδο του χρόνου η δομή του θαλάμου σας θα αλλάξει ανταποκρινόμενη στα λόγια, τις σκέψεις και τα συναισθήματα της συνείδησής σας. Οι αλλαγές στον θάλαμο του εγκεφάλου επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα».

Μια μελέτη του Positive Psychology εξέτασε περαιτέρω τις επιπτώσεις της χρήσης θετικών λέξεων. Σε μια ομάδα ενηλίκων ηλικίας 35-54 δόθηκε ένα ερωτηματολόγιο για να συμπληρωθεί στο τέλος της μέρας, που αφορούσε την καταγραφή τριών θετικών γεγονότων που τους συνέβησαν κατά τη διάρκεια της μέρας εξηγώντας, παράλληλα, τη σημασία τους και το γιατί ήταν θετικά γι’ αυτούς. Στους τρεις μήνες που ακολούθησαν, τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι βαθμοί ευτυχίας συνέχισαν να αυξάνονται, και τα άσχημα συναισθήματά μειώνονταν. Το ερωτηματολόγιο τους έκανε να εστιάζουν στις θετικές ιδέες και στα όμορφα συναισθήματα που αποκόμιζαν κατά τη διάρκεια της μέρας, με αποτέλεσμα να βελτιώσουν την ευεξία τους και την ομαλή λειτουργικότητα του εγκεφάλου τους.

Πως όλα τα παραπάνω μπορούν να εφαρμοστούν από σας; Εάν έχετε παράπονα από τη ζωή σας, δοκιμάστε να καταγράψετε πόσο συχνά χρησιμοποιείτε αρνητικές λέξεις και εκφράσεις. Μπορεί να εκπλαγείτε όταν διαπιστώσετε πόσο απλή είναι η λύση για να αποκτήσετε μια καλύτερη ζωή! Αρχίστε να αντικαθιστάτε τις αρνητικές λέξεις με θετικές και αλλάξτε τη ζωή σας!

thetikes-lexis

Πηγή: share24.gr (Μετάφραση και Επιμέλεια Κειμένου), από  thespiritscience.net

Δευτέρα 5/12/16, 18.00, 5ο ΓΕΛ Ηρακλείου:«Μεγαλώνοντας εφήβους, σχετιζόμαστε, αλλάζουμε, ωριμάζουμε μαζί τους!»

Ευκαιρίες γυρεύουμε ν΄ανταμώνουμε και να ζεσταίνουμε τον καιρό και τις ανησυχίες μας… Απόψε λοιπόν, Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου 2016, στις 6 το απόγευμα σας περιμένουμε με χαρά και… διάθεση για κουβέντα, στο 5ο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου. Σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων του Σχολείου διοργανώσαμε μια εκδήλωση για τους εφήβους και τους γονείς, την αλλαγή και την ωρίμανση -σωματική και ψυχική- τον χρόνο που μάς αλλάζει, την εφηβεία που μάς δοκιμάζει! Ελάτε να συζητήσουμε για τις ανάγκες της εφηβείας και τις απαιτήσεις της ωρίμανσης, με ανοιχτή καρδιά και… ορθάνοιχτα αυτιά! 

5%ce%bf%ce%b3%ce%b5%ce%bb-5-12-16

Χωρίς θωράκιση τα δικαιώματα των αναπήρων σ΄ όλο τον κόσμο

anapiries

Περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ή περίπου το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν με κάποιας μορφή αναπηρία, όμως τα δικαιώματά τους δεν προστατεύονται παντού και πάντα στον πλανήτη, όπως μας θυμίζει η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία.

  • Μόνο μία στις τέσσερις χώρες (24%) έχουν συντάγματα που ρητά απαγορεύουν τη διάκριση κατά των ΑμεΑ ή εγγυώνται ίσα δικαιώματα γι’ αυτά τα άτομα.
  • Μόνο το 28% των χωρών προστατεύουν συνταγματικά το δικαίωμα στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία, με συνέπεια τα παιδιά αυτά να αντιμετωπίζουν συχνά σημαντικά εμπόδια στη μόρφωσή τους, ιδίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Μόνο το 12% των χωρών έχουν ειδικά σχολεία για ΑμεΑ και συχνά αυτά τα ιδρύματα περιορίζονται σε συγκεκριμένες αναπηρίες.
  • Μόνο το 18% των χωρών προστατεύουν συνταγματικά το δικαίωμα των ΑμεΑ στην εργασία, με συνέπεια η ανεργία να είναι αυξημένη για αυτά τα άτομα. Πάντως σταδιακά η κατάσταση εμφανίζει βελτίωση στο εργασιακό πεδίο, καθώς ενισχύεται διεθνώς η τάση να μη γίνονται διακρίσεις κατά των ΑμεΑ στους χώρους εργασίας.
  • Μόνο το 26% των χωρών έχουν σύνταγμα που εγγυάται ρητά το δικαίωμα των ΑμεΑ στην υγεία. Μόνο το 11% των χωρών προβλέπουν πληρωμένη άδεια για τους γονείς προκειμένου να φροντίσουν τις ανάγκες υγείας των παιδιών τους με αναπηρία.
Boy bullied

Boy bullied

Φαίνεται λοιπόν πως η ανθρωπότητα συνολικά απέχει ακόμη από το επιθυμητό επίπεδο, όσον αφορά την αντιμετώπιση των ΑμεΑ. Κάτι που μαρτυρούν και οι παρακάτω μικρού μήκους ταινίες που περιγράφουν ιστορίες τόσο πραγματικές όσο η έλλειψη πολιτισμού πολλών αλλά και η βαθιά, ειλικρινής ευαισθησία κάποιων άλλων.

Pet shop του Μιχαήλ-Γαβριήλ Ζενέλη, No Parking  του Στάμου Τσάμη,

Small Pleasures του Κωνσταντίνου Πιλάβιου &  ένα σύντομο, υπέροχο film για

τα ομορφότερα πράγματα στη ζωή που τα νιώθουμε, του Cameron Covell.

Η σημερινή μέρα θεσπίστηκε και καθιερώθηκε στις 3 Δεκεμβρίου του 1982 με απόφαση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ με σκοπό να ενισχύσει τα άτομα με αναπηρία, τα δικαιώματα τους, τη νομοθεσία που τα αφορά.

Αλλά, όπως λέει ο Βογιατζής Ηλίας που υπογράφει το παρακάτω κείμενο, μην περιμένετε να αλλάξει ο πλανήτης μετά την 3η Δεκεμβρίου. Οι άνθρωποι θα είναι το ίδιο σκληροί και κανείς δε θα νoιαστεί πέραν από τα δικά του προβλήματα. Οι οικογένειες θα παραμείνουν κλεισμένες ερμητικά στο υγιές και ασφαλές σπιτικό τους. Οι συμπολίτες μας πάλι θα σας κοιτάξουν με οίκτο όταν θα προσπαθείτε να βγείτε από το δικό σας σπίτι.

Τα παιδιά πάλι θα κοροϊδέψουν το δικό σας παιδί με αναπηρία στο σχολείο ή στην παιδική χαρά. Και όταν θα μεγαλώσει θα συνεχίσουν να το λυπούνται που δεν έχει την όραση του, την ακοή του, την σωματική του ακεραιότητα, την υγεία του!

Κανείς δε θα έρθει πιο κοντά σας να σας συμπαρασταθεί χωρίς λόγο. Εσύ θα πας την κόρη σου στο γιατρό και εσύ θα οδηγήσεις το γιο σου σινεμά, γνωρίζοντας τις δυσκολίες και τον πόνο κάθε κίνησης του.

Μην περιμένετε τα πεζοδρόμια να γίνουν προσβάσιμα, μην περιμένετε οι οδηγοί να σας αφήνουν να περάσετε με χαμόγελο στη διάβαση των πεζών ή ότι δε θα σας κορνάρουν να επιταχύνετε. Μην περιμένετε τα κάθε είδους οχήματα, ακόμα και οι ποδηλάτες να σας σεβαστούν, το δικό τους θα κάνουν και σήμερα και τις επόμενες μέρες.

Θα παρκάρουν σε ράμπα, θα σας κλείσουν το δρόμο, δε θα σκεφτούν ότι υπάρχετε και ότι έχετε λόγο να βγείτε από το σπίτι. Θα συνεχίσουν να σας φαντάζονται εσώκλειστους σε κάποιο ίδρυμα και αν όχι, θα αναρωτιούνται γιατί δε συνέβη. Θα σας θεωρούν πρόβλημα, θα σας βλέπουν ως εμπόδιο, δε θα νοιαστούν.

Οι γιατροί στα νοσοκομεία ακόμα θα σας βλέπουν ως περιστατικό, το ίδιο και όσοι ασχολούνται με την αναπηρία επαγγελματικά. Τα δημόσια ιδρύματα θα συνεχίσουν να έχουν άθλιες εγκαταστάσεις και τα ιδιωτικά ιδρύματα θα συνεχίσουν να ποζάρουν σε κάποιο bazaar ή σε κάποια κοσμική εκδήλωση, ώστε να κερδίσουν τα εύσημα. Να τους τραβήξει η κάμερα, να κερδίσουν τα φλας από εσάς, να αποζητήσουν δόξα εις βάρος σας.

Καλοντυμένες μακιγιαρισμένες κυρίες που είναι μέλη σε ιδρύματα θα σας χαμογελάσουν εκείνη την ημέρα γιατί πρέπει, όχι γιατί το θέλουν. Κουστουμαρισμένοι κύριοι θα σας πιάσουν το χέρι και θα βγουν μαζί σας φωτογραφία για να την ανεβάσει μετά το επιτελείο τους σε κάθε κοινωνικό μέσο δικτύωσης ή να τη δώσει στα μέσα που συνεργάζονται.

Οι ίδιοι έχουν ετοιμάσει το λόγο τους ήδη εδώ και πολύ καιρό, εβδομάδες πριν, ίσως και μήνες. Θα πουν τα ίδια που είπαν και πέρσι και πρόπερσι. Άλλωστε γιατί να πουν κάτι διαφορετικό, δεν άλλαξε και κάτι! Θα πουν ότι όλα γίνονται για εσάς, τα αγαπημένα τους πλάσματα λες και ήρθατε από άλλο πλανήτη. Εσάς που είστε τόσο δυνατοί, θεοί, με υπερδυνάμεις, ήρωες της καθημερινότητας τους. Μιας καθημερινότητας που σας εντάσσουν όμως σε αυτήν μόνο στις 3 Δεκέμβρη. Την επόμενη μέρα δε θα θυμούνται καν το όνομα σας!

U.S. first lady Michelle Obama meets with the children of U.S. military service members at the unveiling of the Christmas decorations at the White House in Washington, December 4, 2013. REUTERS/Jason Reed (UNITED STATES)

Τι σύμπτωση, είναι κοντά και τα Χριστούγεννα, τι βολικό να πουλήσουν μπλουζάκια και βιβλία και κονκάρδες στο μετρό και σε κάθε σημείο που θα γίνει μια εκδήλωση για εσάς, χωρίς εσάς όμως… Όλα θα φωτίζουν για εσάς, λαμπάκια στα δέντρα, δώρα, κάρτες, γλυκίσματα όμως εσείς θα λείπετε, γιατί δεν μπορείτε να βγείτε, γιατί δε βοήθησε κανείς να φτιαχτεί αυτή η ράμπα έξω από το σπίτι σας. Αυτό το πεζοδρόμιο που έχει καταστραφεί χρόνια τώρα, τα φανάρια που δεν έχουν τον ειδικό ήχο για τους τυφλούς.

Γιατί αν πραγματικά υπήρχε ενδιαφέρον και ήθελαν, θα το είχαν ανατρέψει όλο αυτό. Θα είχαν ασκήσει τις ανάλογες πιέσεις, θα υπήρχαν ρεπορτάζ καθημερινά για τα Αμεα, θα υπήρχαν εκδηλώσεις και μπαζάρ όλο το χρόνο, όχι μόνο τις γιορτές. Όπως γίνεται σε πολλές άλλες χώρες, δεν είναι και τόσο δύσκολο να πάρουν τις ιδέες από αλλού. Όμως δε θέλουν, τους βολεύει να μην αλλάζει τίποτα!

Τι είπατε; Θέλετε να αλλάξει όλο αυτό; Δεν τον αντέχετε άλλο; Πως με όσα λέω σας έχω εκνευρίσει και πως πρέπει να σταματήσει αυτή η κατάσταση; Τότε ίσως πέτυχα τον σκοπό μου έστω και λίγο, να σας προσγειώσω στην πραγματικότητα!

Βγείτε έξω, δείξτε την παρουσία σας, διεκδικήστε ότι είναι και δικό σας! Γιατί εμένα μου είναι δύσκολο να βλέπω αυτές τις αδικίες και αυτό το βλέμμα γεμάτο οίκτο απέναντι σας. Και μέσα από τη δύναμη που μου δίνει η γραφή μου, μπορώ να ξεσηκώσω εσάς!

Κλέψτε τα φλας από τους πολιτικούς που θα μιλήσουν εκείνη την ημέρα. Ορθώστε το ανάστημα σας! Όταν σας απευθύνουν το λόγο μην πείτε πόσο χαρούμενοι είστε απλά για την 3η Δεκέμβρη, απαιτήστε να έχετε βήμα και λόγο κάθε μέρα, όλο το χρόνο.

amea3

Δείξτε στις οικογένειες σας ότι έχετε τη δύναμη. Ότι η αναπηρία δεν είναι εμπόδιο, ότι οι συμπολίτες σας πρέπει να πάψουν να σας κοροϊδεύουν. Δεν είστε παιχνίδι κανενός, είστε άνθρωποι με αναπηρία, αλλά είστε ΑΝΘΡΩΠΟΙ και εσείς!

Μην κουράζεστε να φωνάζετε για την πρόσβαση που θέλετε, για το δικαίωμα στην περίθαλψη, στην εργασία, στην υγεία, στην οικογένεια, στη διασκέδαση, στους φίλους, στα ταξίδια, στα όνειρα! Μόνο έτσι θα αλλάξει αυτός ο κόσμος. Είστε 1 δισεκατομμύριο και δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα; Σπάστε τα δεσμά που σας έφτιαξαν, ώστε να νιώθετε ανασφαλείς και λίγοι, μπροστά στους δήθεν φυσιολογικούς.

Δείξτε ότι μπορείτε και εσείς να κάνετε τα ίδια πράγματα, ίσως απλά με άλλο τρόπο. Ότι μπορείτε να δημιουργήσετε καταστάσεις που οι δήθεν, δεν μπορούν ούτε καν να φανταστούν να πράξουν οι ίδιοι, πόσο μάλλον να δουν εσάς να τα κάνετε!

Η 3η Δεκεμβρίου για μένα δε σημαίνει τίποτα. Ίσως να μην έπρεπε και για εσάς να σημαίνει τόσα πολλά, εφόσον δεν υπάρχει αληθινή δράση και αλλαγή. Θέλετε να δώσετε πραγματικό νόημα σε αυτή την ημέρα; Τότε μόνο εσείς μπορείτε, γιατί η μέρα αυτή αφιερώθηκε σε εσάς, μιλάει για τη δύναμη σας, την ισότητα των ατόμων, τα δικαιώματα σας.

Ανοίξτε δρόμους για εσάς, ανοίξτε τα μυαλά και τις καρδιές όλου του πλανήτη, δείξτε τους ότι αναπηρία δε σημαίνει ανημποριά! Είναι απλά μια ακόμα κατάσταση ζωής, όπως ο καθένας μας έχει τη δική του υπόσταση, ίσα και όμοια.

Τέτοια μέρα απευθύνομαι στα άτομα με αναπηρία μέσα από το άρθρο μου, γιατί η δύναμη είναι σε εσάς. Αν κάποιοι χωρίς αναπηρία διαβάσατε μέχρι τέλος το κομμάτι αυτό, τότε μπράβο σας και βοηθήστε και εσείς. Ας γίνουμε όλοι μαζί μια δύναμη που θα αλλάξει τα πάντα.

Έχουμε δει στην ιστορία της ανθρωπότητας να αλλάζουν πολιτεύματα, κυβερνήσεις, να χάνονται μάχες και να κερδίζονται πόλεμοι με λιγότερα από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους να έχουν φέρει την ανατροπή. Πρέπει να αποφασίσεις λοιπόν αν θες να είσαι η ανατροπή ή απλά να σε γιορτάζουν μια φορά το χρόνο, δική σου απόφαση είναι. 

Πηγή: newsitamea.gr

«Οικ. περιβάλλον και επαγγ. προσανατολισμός σε περίοδο κρίσης»: Πέμπτη 1/12/16, αιθ.Ανδρόγεω Δ.Ηρακλείου

Κοντά στα όνειρα  και τις αγωνίες των εφήβων, δίπλα στις έγνοιες και τις ανησυχίες των γονιών, οι άνθρωποι της εκπαίδευσης, της συμβουλευτικής, της ψυχολογικής υποστήριξης…

Όταν οι προβληματισμοί και οι αναζητήσεις συμπορεύονται σε δρόμους δημιουργικής συνομιλίας, μάλλον τα πράγματα είναι λίγο πιο φωτεινά για μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς.


krisi_poster_web

Αναφερόμαστε εδώ σε μια  επιστημονική συνάντηση και συνάμα συζήτηση που συνδιοργανώνουν η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ηρακλείου δια του ΚΕ.ΣΥ.Π.

Θέμα της Εκδήλωσης: «Οικογενειακό περιβάλλον και επαγγελματικός προσανατολισμός σε περίοδο κρίσης»

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 1η Δεκεμβρίου 2016 (18.00-21.00) στην αίθουσα Ανδρόγεω του Δήμου Ηρακλείου και  απευθύνεται σε Συμβούλους, Εκπαιδευτικούς, Μαθητές, Γονείς, καθώς επίσης και σε κάθε ενδιαφερόμενο.

 

Ομιλητές:

  • Ράνυ Καλούρη, Καθηγήτρια ΑΣΠΑΙΤΕ: 

Σπουδές για επάγγελμα ή σπουδές για γνώση;

  • Σήφης Φραγκούλης, Αναπληρωτής Καθηγητής  ΑΣΠΑΙΤΕ: 

Ο ρόλος της οικογένειας στις επαγγελματικές επιλογές των νέων και η σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας μέσω θεσμών Αρχικής και Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης

  • Μαρία Παναγιωτάκη, Ψυχολόγος – Κοινωνιολόγος, Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων του Ν. Ηρακλείου: 

Μπροστά στο άγχος των εξετάσεων: Τεχνικές διαχείρισης και ερευνητικά στοιχεία από τον Συμβουλευτικό Σταθμό Νέων Ν. Ηρακλείου.

  • Θεόδωρος Αντωνίου, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, Υπεύθυνος του Κέντρου Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΚΕ.ΣΥ.Π.) του  Ν. Ηρακλείου: 

Η επιλογή επαγγέλματος σε συνθήκες αβεβαιότητας και ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής

  • Βούλα Νικηφόρου, Ψυχολόγος Msc. Κλινικής Ψυχολογίας, Ma. Βιοηθικής & PhD(c) Σχολικής Ψυχολογίας: 

Η συμβολή της οικογένειας στην επαγγελματική επιλογή των νέων.

 

Συντονίζουν:

Νικόλαος Γιγουρτάκης, Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ηρακλείου

Στάθης Στιβακτάκης, Διευθυντής  ΑΣΠΑΙΤΕ Κρήτης.

 

Η είσοδος είναι ελεύθερη και θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

«To πένθος στη ζωή του παιδιού»: Τρίτη, 29/11/16 στις 17.30 στην αίθουσα Ανδρόγεω του Δήμου Ηρακλείου

Κουβέντες για τα δύσκολα. Μοιράσματα για κείνα που πονάνε, για κείνα που με τα χρόνια γίνονται απάνεμη, σιωπηλή γωνιά της ψυχής, μνήμη δυνατή στο αφήγημα της ζωής μας. Για το πένθος, την επίπονη συναισθηματική διαδικασία, στην οποία μπαίνουμε ύστερα από μια σημαντική απώλεια, θα μιλήσουμε την Τρίτη 29 Νοεμβρίου.

«To πένθος στη ζωή του παιδιού» ονομάζεται η Εσπερίδα που θα πραγματοποιηθεί στις 17.30 το απόγευμα στην αίθουσα «Μανώλης Καρέλλης» (Ανδρόγεω) του Δήμου Ηρακλείου.

Οι αποχωρισμοί, η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα, ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τα μικρά παιδιά το θάνατο, ο τρόπος που θρηνούν οι έφηβοι, το σχολείο μπροστά στην απώλεια, η οικογένεια που πενθεί…

Ζητήματα που θα αναλύσουμε στην Ημερίδα, όπου θα ακούσετε εισηγήσεις από:

τη Μαρία Παναγιωτάκη, Ψυχολόγο-Κοινωνιολόγο, Υπεύθυνη του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων Ν.Ηρακλείου, με θέμα «Στηρίζοντας το παιδί που πενθεί στην οικογένεια και το σχολείο»,

τον Γεώργιο Στριλιγκά, Σχολικό Σύμβουλο Θεολόγων, που θα εστιάσει σε θέματα που αφορούν στο θρησκευτικό μας αίσθημα στη διαχείριση του πένθους,

τη Γεωργία Τσαφή, Κοινωνική Λειτουργό του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Καινοτόμων Δράσεων, Δημόσιας Υγείας & Ισότητας Φύλων, η  οποία θα επικεντρωθεί σε ό,τι αφορά στην κοινωνική εργασία και τους κοινωνικούς φορείς υποστήριξης όταν το παιδί θρηνεί και

την Άννα Στουμπίδη, Νηπιαγωγό στο 33ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου και Ειδικό Γραμματέα στον Σύλλογο Εκπ/κών Α/θμιας «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος», που θα αναλύσει τον τρόπο προσέγγισης του πένθους μέσα από παραμύθια.

Σας περιμένουμε με έγνοια και φροντίδα για το παιδί και τον έφηβο, τις συγκινήσεις και τα συναισθήματά μας, τους μύθους και τις αλήθειες μας, τους αποχωρισμούς και τις συναντήσεις μας.

Την Εκδήλωση συνδιοργανώνουν η Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής, ο Σύλλογος Εκπ/κών Α/θμιας «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» και ο Συμβουλευτικός Σταθμός Νέων Ν.Ηρακλείου.

penthos-28-11-16

Πώς διακρίνουμε τη φυσιολογική ζωηράδα από την υπερκινητικότητα;

deilino-paidia

Συχνά παρατηρείται δυσκολία διάκρισης ανάμεσα σε ένα ζωηρό τυπικά αναπτυσσόμενο παιδί και σε ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη στα παιδιά προσχολικής ηλικίας, εφόσον η αυξημένη κινητική δραστηριότητα, η παρορμητική συμπεριφορά και η περιορισμένη διάρκεια συγκέντρωσης θεωρούνται φυσιολογικά αναπτυξιακά χαρακτηριστικά αυτής της ηλικίας. Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνες, μεμονωμένες μορφές συμπεριφοράς, οι οποίες ταξινομούνται ως συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ στο DSM-IV (σύστημα ταξινόμησης των ψυχικών διαταραχών), παρατηρείται στο 40% των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Ωστόσο, η συμπεριφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά.

Όσον αφορά την ικανότητα ελέγχου των κινήσεων, το ζωηρό παιδί συχνά ελέγχει την κινητικότητά του σε περιστάσεις που απαιτούνται, όπως η σχολική τάξη, ενώ κινείται με βάση κάποιο σχέδιο και οι ενέργειες του είναι προσανατολισμένες προς την επίτευξη κάποιου στόχου. Αντίθετα, ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύεται πολύ να παραμείνει ήσυχο και οι κινήσεις του συχνά δεν έχουν συγκεκριμένο στόχο. Ακόμα κι αν καταφέρει να περιορίσει την κινητικότητά του δεν μπορεί να μείνει ήσυχο και συγκεντρωμένο για την επίτευξη ενός στόχου. Επίσης, όταν ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ είναι καθισμένο, τις περισσότερες φορές κουνά τα χέρια ή τα πόδια του ή στριφογυρίζει στην καρέκλα του.

Ορισμένες φορές το παιδί με ΔΕΠ-Υ μπορεί να μείνει ήσυχο αν έχει υψηλό κίνητρο για να το κάνει. Πρέπει όμως να καταβάλει ιδιαίτερη προσπάθεια, ενώ όταν το χρονικό διάστημα της ακινησίας τελειώνει, εκδηλώνει ασυνήθιστη ένταση στη συμπεριφορά του. Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ αντιμετωπίζουν και προβλήματα με τη λεπτή και την αδρή κινητικότητα.

Μια άλλη διαφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ από τα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά είναι ότι τα πρώτα έχουν μειωμένη ανοχή στη ματαίωση και εκδηλώνουν ιδιαίτερα έντονα αρνητικά συναισθήματα, τα οποία είναι δυσανάλογα με την αιτία που τα προκάλεσε, διαρκούν περισσότερο και υποχωρούν πιο δύσκολα.

Είναι σημαντικό επίσης να αναφερθεί το γεγονός ότι τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν διαταραχές στον ύπνο. Στο γενικό πληθυσμό περίπου 17% από τα παιδιά σχολικής ηλικίας έχουν διαταραχές ύπνου. Σύμφωνα με αναφορές γονέων, περίπου 56% από τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ έχουν προβλήματα στον ύπνο τους. Οι διαταραχές του ύπνου στα παιδιά με ΔΕΠ-Υ αφορούν την αϋπνία, τη δυσκολία να σηκωθούν το πρωί και τη μείωση της συνολικής ποιότητας του ύπνου. Ερευνητές έχουν βρει ότι 66% των παιδιών με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν διαταραχή περιοδικών κινήσεων των άκρων ή/και σύνδρομο ανήσυχων κάτω άκρων σε σύγκριση με μόνο 5% των συνομηλίκων τους χωρίς ΔΕΠ-Υ αλλά με διαταραχές ύπνου. Επιπλέον, ερευνητές έχουν βρει ότι άλλες διαταραχές του ύπνου, όπως η διαταραχή της αναπνοής κατά τον ύπνο, εμφανίζονται στο ένα τρίτο των παιδιών με ΔΕΠ-Υ.

Μια άλλη μελέτη που συνέκρινε παιδιά με ΔΕΠ-Υ και τα αδέλφια τους χωρίς ΔΕΠ-Υ βρήκαν ότι τα πρώτα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν μία ή περισσότερες διαταραχές του ύπνου, σε σύγκριση με τα αδέλφια τους. Τέλος, έχει διαπιστωθεί αυξημένη υπνηλία των παιδιών με ΔΕΠ-Υ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αντίθετα, τα ζωηρά τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά δεν παρουσιάζουν ανάλογη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Μπορείτε να διαβάστε ένα πολύ χρήσιμο και καλογραμμένο εγχειρίδιο με πληροφορίες για τη ΔΕΠ-Υ, κατάλληλο για γονείς και εκπαιδευτικούς

ε δ ώ,

ενώ

ε δ ώ

μπορείτε να κατεβάσετε προτάσεις διαχείρισης παιδιών με ΔΕΠ-Υ στην τάξη, από το ikid.

Πηγή: clinicaldoctoratesintheuk.weebly.com, κείμενο της Αικατερίνης-Μαρίας Ποπρέλκα

Τα παιδιά ζωγραφίζουν για να εκφραστούν, να διαχειριστούν, να μάς πουν…

Τα παιδιά ζωγραφίζουν στους τοίχους, στα τετράδια, στα μπλοκ τους… Τις ανάγκες τους; Τις επιθυμίες τους; Τα άγχη τους; Το χρώμα του ονείρου τους;

Το σίγουρο είναι ότι οι ενήλικες κοιτούν πάντα με ενδιαφέρον και ίσως διερευνητικά, με διάθεση αξιολόγησης και ερμηνείας, τις παιδικές ζωγραφιές.

Tο παιδικό ιχνογράφημα εστιάζει στον τρόπο ερμηνείας του σχεδίου ως προς τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού, τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τα πράγματα και τη συναισθηματική κατάστασή του. Στόχος του αφιερώματος που παρουσιάζουμε εδώ, σαφώς και δεν είναι η διάγνωση ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών ή διαταραχών. Πρόκειται για μιά γενική θεώρηση της σημασίας που ενδέχεται να έχει μια παιδική ζωγραφιά και του συναισθηματικού αποτυπώματος που αφήνει. 

childs-drawing

Ιστορική αναδρομή

Το ιχνογράφηµα και η ζωγραφική αναγνωρίζονται ως δύο από τους σηµαντικότερους τρόπους έκφρασης των παιδιών και έχουν επανειληµµένα συνδεθεί µε την αποτύπωση της προσωπικότητας και των συναισθηµάτων τους. Οι ζωγραφιές τους αντανακλούν τον εσωτερικό τους κόσµο και απεικονίζουν στοιχεία που αφορούν στην ψυχολογική τους κατάσταση και το διαπροσωπικό τους ύφος.

Το ενδιαφέρον για τη σύνδεση της ψυχικής και νοητικής κατάστασης του ατόµου µε τη ζωγραφιά του ξεκινά ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι ειδικοί αυτής της περιόδου θεωρούσαν ότι η εικαστική έκφραση των ψυχικά ασθενών επιβεβαίωνε τη διάγνωσή τους και ειδικά στην περίπτωση της σχιζοφρένειας.

Κατά τη δεκαετία του 1920 ένας ιστορικός τέχνης (Hans Prinzhorn) ενδιαφέρθηκε για έργα τέχνης οι δημιουργοί των οποίων ήταν ψυχικά πάσχοντες. Συνέλεξε πλήθος έργων και αυτή η συλλογή έστρεψε την προσοχή του κοινού στην άποψη ότι οι εικαστικές εκφράσεις μπορούν να έχουν διαγνωστική αξία και αφετέρου να παίξουν ένα σηµαντικό ρόλο στην αποκατάσταση των ασθενών (MacGregor, 1989).

Παράλληλα µε την ανάπτυξη της ψυχολογίας του παιδιού αυξανόταν και το ενδιαφέρον για τη διαγνωστική αξία της ζωγραφιάς τους. Οι πρώτες έρευνες εστίασαν στη χρήση της ζωγραφικής για τον καθορισμό του επιπέδου της νοημοσύνης (Burt, 1921). Ο Burt κατέληξε στο συµπέρασµα ότι η ζωγραφική έχει λιγότερη σχέση µε τις νοητικές ικανότητες του παιδιού από ότι έχουν τα τεστ νοημοσύνης, ωστόσο πλεονεκτεί σε άλλα σηµεία αφού δεν πρόκειται για µια µαθηµένη δεξιότητα.

Η Goodenough (1926) δηµιούργησε το τεστ «Ζωγράφισε έναν άνθρωπο» βασιζόµενη στην υπόθεση ότι ορισµένες πτυχές του σχεδιασµού σχετίζονται µε τη νοητική ηλικία και εποµένως µπορούν να συµβάλλουν στην αξιολόγηση της νοημοσύνης. Επιπλέον, η Goodenough παρατήρησε ότι εκτός από τη νοημοσύνη το «Ζ-Ε-Α» αποκαλύπτει και κάποια στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού. Πιο συγκεκριμένα θεωρήθηκε ότι µια ανθρώπινη µμορφή σχεδιασμένη από ένα παιδί, παρέχει πληροφόρηση για τα ίδια, αλλά και για την εικόνα που έχουν για τους άλλους.

Η πιο πάνω άποψη αποτελεί και τη βάση ερμηνείας των προβολικών τεστ στα οποία συγκαταλέγονται και οι ζωγραφιές των παιδιών. Αντανακλούν στοιχεία της προσωπικότητας, σκέψεις, αντιλήψεις και συναισθήματα τα οποία δεν µπορούν να εκφραστούν µε τρόπο λεκτικό και ιδιαίτερα από παιδιά των οποίων το λεξιλόγιο δεν ακολουθεί την ηλικία τους.

Εκτός από τη Goodenough, και µια άλλη ειδικός η Machover (1949), δίνοντας τη δική της ανάλυση για το τεστ «Ζωγράφισε έναν Άνθρωπο» θεωρεί ότι όταν ο ενήλικας ή το παιδί σχεδιάζει ακολουθώντας την οδηγία, το αποτέλεσμα σχετίζεται: «…απόλυτα µε τις δικές του προσωπικές παρορμήσεις, ανησυχίες, συγκρούσεις και αντισταθμιστικά χαρακτηριστικά. Κατά µία έννοια η σχεδιασµένη μορφή είναι το πρόσωπο, το δε χαρτί είναι το περιβάλλον» (σ.35).

child-drawing2

Αντίληψη της παιδικής ζωγραφιάς ως µέσο επικοινωνίας

Η παιδική ζωγραφιά φαίνεται ότι χρησιμεύει και σε άλλα επίπεδα έκφρασης του παιδιού. Στο πλαίσιο µιας θεραπευτικής διαδικασίας το σχέδιο αποτελεί ένα µέσο για το παιδί να φέρει, να ανασύρει συναισθήματα, εμπειρίες, αλλά και να λύσει προβλήματα (Rudolph & Arheim, 1974). Το σχέδιο λοιπόν δεν είναι πια µόνο ένα µέσο αξιολόγησης τόσο της νοημοσύνης, όσο και των συναισθηματικών συγκρούσεων του παιδιού, αλλά και ένα µέσο διευκολυντικό για την ανάπτυξή του.

Η ζωγραφική του παιδιού θεωρήθηκε και ως ένα µέσο επικοινωνίας ανάμεσα στο θεραπευτή και το παιδί. Πρωτοπόρος σε αυτό υπήρξε ο Donald Winnicott (1971), ο οποίος ανέπτυξε µια τεχνική την οποία ονόμασε «το παιχνίδι του ορνιθοσκαλίσματος». Σύμφωνα µε το παιχνίδι αυτό και τα δύο μέρη δημιουργούν ορνιθοσκαλίσματα, ζωγραφίζοντας μαζί. Ο θεραπευτής ξεκινούσε µία γραµµή και το παιδί τη συνέχιζε, δημιουργώντας ένα σχέδιο. Στη συνέχεια, το παιδί σχεδίαζε µια γραµµή και ο θεραπευτής έβαζε τα δικά του στοιχεία. Ο σκοπός ήταν η εγκαθίδρυση µιας επικοινωνιακής σχέσης µεταξύ αυτών των δύο µερών και συνάµα η παροχή δυνατότητας στο παιδί να εκφράσει τις κρυφές σκέψεις και τα συναισθήµατά του. Στη συνέχεια το παιδί υποβοηθείται να µιλήσει, να φτιάξει µια ιστορία για τις εικόνες που δηµιούργησε µαζί το θεραπευτή.

Ο Lowenfeld (1947) επεσήµανε ότι το παιδί µέσα από τη ζωγραφιά, την κατασκευή, ενώνει διαφορετικά στοιχεία του περιβάλλοντος για να φτιάξει ένα σύνολο µε νόηµα. Η επιλογή που κάνει, ο τρόπος που τα συνενώνει, δείχνει ότι το παιδί δίνει µια εικόνα του εαυτού του.

Εργαλείο αξιολόγησης της γνωστικής ανάπτυξης

Τις δεκαετίες 1960, 70 & 80 τέθηκε το θέµα της σχέσης και σύνδεσης των σχεδίων των παιδιών µε την ανάπτυξη των γνωστικών τους δεξιοτήτων (Winner, 1982). Μάλιστα µια έρευνα βασισµένη στη µελέτη 200.000 παιδικών σχεδίων κατέδειξε τις κοινές µορφές, τα σχήµατα και τις διατάξεις που παρουσιάζονται στα δηµιουργήµατα των παιδιών (Kellogg, 1969) ανάλογα µε τη γνωστική τους ανάπτυξη.

Γιατί τα παιδιά ζωγραφίζουν;

Τα παιδιά ζωγραφίζουν µέσω της µνήµης, της φαντασίας και της πραγµατικότητας. Τα σχέδια από µνήµης βασίζονται σε ό,τι θυµούνται τα παιδιά. Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να ζωγραφίσουν κάτι, κάνοντας χρήση µόνο της φαντασίας τους. Μπορεί να χρειάζονται ένα σχέδιο που απαιτεί συµπλήρωση ή ολοκλήρωση. Το αν και κατά πόσο ένα παιδί χρησιµοποιεί τη φαντασία του στη ζωγραφική επηρεάζεται και από αναπτυξιακούς παράγοντες. Για παράδειγµα, τα µικρά παιδιά ασχολούνται λιγότερο µε την ακριβή απόδοση και περισσότερο µε το τι φαντάζονται. Φυσικά τα παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας (συνήθως όχι της προσχολικής ηλικίας) ζωγραφίζουν και τα αντικείµενα που βρίσκονται γύρω τους.

Tρόποι µε τους οποίους τα παιδιά χρησιµοποιούν το υλικό που έχουν στη διάθεσή τους, κατά την Κramer (1971):

1. Προκαταρκτικές ενέργειες: µουντζούρες, ορνιθοσκαλίσµατα, και εξερεύνηση µε την αφή. Αυτή η δράση αποτελεί µια θετική και εγω-συντονική εµπειρία.

2. Χαώδης έκφραση: άδειασµα των χρωµάτων, πιτσιλίσµατα, καταστροφική συµπεριφορά που οδηγεί σε απώλεια ελέγχου

3. Η ζωγραφική στην υπηρεσία της άµυνας: στερεοτυπική επανάληψη, αντιγραφή, ξεπατίκωµα.

4. Εικονογραφήματα.

5. Μορφοποιημένη έκφραση ή εικαστικό έργο: παραγωγή συμβόλων που εξυπηρετούν την αυτό-έκφραση και την επικοινωνία.

 width=

Τα στάδια της καλλιτεχνικής ανάπτυξης

1. Στάδιο µουντζουρώµατος (2-4): Η ζωγραφιά σε αυτό το στάδιο χαρακτηρίζεται από έλλειψη οργάνωσης, ευθείες και κυκλικές γραµµές. Στην ηλικία των 4 ετών το παιδί αρχίζει να τα κατονοµάζει.

2. Προσχηµατικό στάδιο (4-7): Η ζωγραφιά χαρακτηρίζεται από παραστατικά σύµβολα, ειδικά υποτυπώδεις ανθρώπινες µορφές.

3. Σχηµατικό στάδιο (7-9): Σε αυτό το στάδιο παρατηρείται η ανάπτυξη των παραστατικών συµβόλων, η σύνθεση, το χρώµα για συγκεκριµένα αντικείµενα και συγκεκριµένες φόρµες για τους ανθρώπους.

4. Στάδιο αναδυόµενου ρεαλισµού (9-11): Σε αυτό το στάδιο είναι καλύτερη η αποτύπωση της προοπτικής και των χρωµάτων στη φύση, ενώ αυξάνεται η ακαµψία στην εικαστική έκφραση.

5. Στάδιο του ψευτο-ρεαλισµού (11-13): Παρατηρείται ενίσχυση της επίγνωσης των ανθρώπινων µορφών και του περιβάλλοντος. Τελειοποίηση της καρικατούρας.

6. Περίοδος των αποφάσεων (εφηβεία): Παρατηρείται σύνθετη έκφραση και πολλά παιδιά µπορεί να µην φτάσουν ποτέ σε αυτό το στάδιο.

Γενικά στοιχεία αξιολόγησης των σχεδίων στα παιδιά

Πολύ έντονο και επαναλαµβανόµενο σβήσιµο

1. Ανασφάλεια.

2. Πιθανόν άγχος.

3. Πιθανόν αποτέλεσμα χρόνιας ασθένειας.

Θέση ζωγραφιάς

Στο κέντρο

1. Φυσιολογικό και ασφαλές άτοµο.

2. Ανασφάλεια και ακαµψία όταν βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο, ιδιαίτερα στις διαπροσωπικές σχέσεις.

3. Τάση για επικέντρωση στον εαυτό.

4. Τάση για συναισθηµατική συµπεριφορά

Στη δεξιά πλευρά της σελίδας

1. Σχετικά σταθερή και ελεγχόµενη συµπεριφορά.

2. Πιθανές τάσεις διανοητικοποίησης που πιθανόν αναστέλλουν τη συναισθηµατική έκφραση.

Στην αριστερή πλευρά 

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αφορούν στα παιδιά.

Ψηλά στη σελίδα

Πιθανόν υψηλά επίπεδα τάσης επίτευξης.

Χαµηλά στη σελίδα

1. Συναισθήµατα ανασφάλειας και ανεπάρκειας.

2. Πιθανή νεύρωση.

Στην πάνω αριστερή γωνία

1. Νοητική καθυστέρηση.

2. Συχνά στα παιδιά χρησιµοποιείται κατά τις πρώτες τάξεις του Δηµοτικού.

Πάνω δεξιά γωνία

Δεν υπάρχουν στοιχεία για παιδιά.

Στην άκρη του χαρτιού κάτω ή πάνω (κέντρο)

Πιθανή νοητική υστέρηση.

Πίεση στο χαρτί

Φυσιολογική στα παιδιά και µάλιστα τα αγόρια συνήθως τείνουν να πιέζουν πολύ περισσότερο από τα κορίτσια.

Ασυνήθιστα ελάχιστη πίεση, αχνές γραµµές

1. Χαµηλό επίπεδο ενέργειας.

2. Παλινδρόµηση.

3. Πιθανό ιστορικό στέρησης ή απόρριψης.

Μέγεθος σχεδίου

Ασυνήθιστα µεγάλα σχέδια

Φυσιολογικό και αναµενόµενο από τα παιδιά, εκτός εάν είναι πάνω από εννέα ίντσες σε χαρτί µε µάξιµουµ µέγεθος τις 11. Σε αυτήν την περίπτωση πιθανόν υπάρχει ένα συναισθηµατικό πρόβληµα.

Ασυνήθιστα µικρά σχέδια

1. Άγχος.

2. Τάσεις απόσυρσης, νροπαλότητας.

3. Φυσιολογικό για τα πολύ µικρά παιδιά, αν και µπορεί να συνδέονται µε δυσκολίες στην ανάγνωση. Εάν η ανθρώπινη φιγούρα είναι µικρότερη σε ύψος από 2 ίντσες, τότε ίσως υπάρχει ένα συναισθηµατικό πρόβληµα.

Υπερβολική σκίασn

Προβλήµατα συναισθηµατικής προσαρµογής, αν και θεωρείται φυσιολογικό στα πολύ µικρά παιδιά.

Λεπτοµέρειες

Οι περίεργες λεπτοµέρειες στα παιδιά υποδηλώνουν αποδιοργάνωση της προσωπικότητας.

Μικρή διαταραχή της συμμετρίας

Συναντάται στα παιδιά που βρίσκονται σε συνθήκες πίεσης και θεωρείται φυσιολογικό, ενώ συναντάται και στα παιδιά µε φτωχή προσαρµογή και φτωχή σχολική επίδοση

Aξιoσηµείωτn διαταραχή της συµµετpίας

Φανερή επιθετικότητα µε πιθανή νευρολογική διαταραχή.

Διαφάνειες

(Φτωχή σύνδεση µε την πραγµατικότητα)

Φυσιολογικές για µικρά παιδιά, αν και σε µεγαλύτερα παιδιά υποδηλώνουν ανωριµότητα και προβλήµατα προσαρµογής. Έχουν εµφανιστεί και σε παιδιά µε οργανικά συµπτώµατα.

child-drawing3

Το σχέδιο του ανθρώπου πρόσωπο / κεφάλι

Τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου λειτουργούν ως βασική πηγή αισθητικής ικανοποίησης ή αντίθετα αισθητικής δυσαρέσκειας, ενώ αποτελεί και το µέσο για τη διαπροσωπική επικοινωνία.

Το κεφάλι θεωρείται ως το µέρος της διανοητικής δράσης και της φαντασίας και συνδέεται µε τον έλεγχο των ορµών και των συναισθηµάτων, µε τις ανάγκες της αλληλεπίδρασης µε άλλους, την επικοινωνία. Με όρους αναλυτικούς το κεφάλι συµβολίζει το εγώ. Φυσιολογικοί ενήλικες δίνουν συνήθως µικρότερη έµφαση στο κεφάλι από ό,τι σε άλλα µέρη του σώµατος.

Τα στοιχεία που αξιολογούνται είναι τα εξής:

Ασυνήθιστα µεγάλα κεφάλια

1. Επιθετικές τάσεις.

2. Φτωχή συναισθηµατική και κοινωνική προσαρμογή σε παιδιά µε σχολικές δυσκολίες.

3. Πιθανόν άγχος.

Τα ασυνήθιστα µεγάλα κεφάλια είναι αναµενόµενο φαινόμενο στα σχέδια σε παιδιά µικρότερα των 7 ετών.

Ασυνήθιστα µικρά κεφάλια

Είναι µια πιθανή ένδειξη προβλήµατων προσαρµογής στο περιβάλλον.

Άλλα στοιχεία σε σχέση µε το πρόσωπο είναι τα εξής:

Ο αποκλεισµός χαρακτηριστικών του προσώπου ενώ το υπόλοιπο σώµα είναι ζωγραφισµένο επαρκώς αποτελεί ένδειξη φτωχής προσαρµογής µε πιθανούς καταναγκασµούς και άγχος.

Η έλλειψη µατιών δείχνει φτωχή προσαρµογή µε πιθανούς καταναγκασµούς και άγχος, ενώ έχει βρεθεί σε περιπτώσεις κατάθλιψης.

Η σχεδίαση κλειστών µατιών αποτελεί ένδειξη συναισθηµατικής διαταραχής για παιδιά ηλικίας µεγαλύτερης των 5 ετών.

Η έµφαση στη µύτη είναι φυσιολογική και αναµενόµενη για τα παιδιά της προσχολικής και σχολικής ηλικίας.

Η έµφαση στο πρόσωπο γενικότερα είναι αναµενόµενη από τα παιδιά και ιδιαίτερα από εκείνα της µικρής ηλικίας. Αποτελεί µια ένδειξη της φυσιολογικής εξάρτησης των παιδιών από τους ενήλικες και ένα στοιχείο που µαρτυρά τη συναισθηµατική τους ανωριµότητα ως αποτέλεσµα της νεαρής τους ηλικίας.

Η έλλειψη στόµατος αποτελεί ένδειξη πιθανών καταναγκασµών και άγχους ή αλλιώς φανερώνει µια ντροπαλότητα και τάσεις για κοινωνική απόσυρση.

Τα δόντια είναι πιθανόν να εµφανιστούν σε παιδιά µε επιθετική συµπεριφορά.

Η έλλειψη λαιµού είναι αναµενόµενη στα παιδιά της µικρής ηλικίας και αποτελεί µια ένδειξη της φτωχής προσαρµογής όταν εµφανίζεται σε παιδιά µεγαλύτερης ηλικίας.

Η έντονη σκίαση στο λαιµό σε σχέδια παιδιών ηλικίας µεγαλύτερης των 5 ετών αποτελεί µια ένδειξη συναισθηµατικής διαταραχής.

Κορµός

Ο κορµός στο σχέδιο συνδέεται µε τις βασικές ορµές. Η έλλειψη σηµαντικών λεπτοµερειών (ώµοι, στήθος, µέση κ.λ.π.) αποτελεί µια ένδειξη φτωχής προσαρµογής του παιδιού στο περιβάλλον που βρίσκεται τη δεδοµένη χρονική περίοδο.

Τα στοιχεία που αξιολογούνται είναι τα εξής:

Η έλλειψη ολόκληρου του κορµού στα παιδιά της σχολικής ηλικίας αποτελεί µια ένδειξη φτωχής προσαρµογής και φτωχής σχολικής επίδοσης.

Η σχεδίαση των γεννητικών οργάνων µε τρόπο εµφανή αποτελεί ένδειξη µιας φανερής επιθετικότητας του παιδιού, ενώ έχει σχεδιαστεί και από παιδιά µε σοβαρή ψυχική διαταραχή.

Τα µακριά, δυνατά µπράτσα αποτελούν µια ένδειξη ανταγωνιστικών φιλοδοξιών, ανάγκης για επίτευξη ή ανάγκη για σωµατική δύναµη. Επίσης, αποτελούν µια ένδειξη ενεργητικής επαφής µε το περιβάλλον που πιθανόν να έχει και στοιχεία επιθετικότητας.

Αντίθετα, η έλλειψη µπράτσων αποτελεί µια ένδειξη ύπαρξης παθητικών τάσεων σε παιδιά µε φτωχή προσαρµογή.

Οµοίως, τα πολύ κοντά µπράτσα δηλώνουν φτωχή προσαρµογή του παιδιού στο περιβάλλον του.

Ως προς τα δάχτυλα τα παιδιά σχολικής ηλικίας συνήθως ζωγραφίζουν τα δάχτυλα και µάλιστα τον ακριβή αριθµό αυτών. Τα παιδιά µε οργανική διαταραχή έχει βρεθεί να ζωγραφίζουν λιγότερα από 5 δάχτυλα και αυτό αποτελεί µια ένδειξη συναισθηµατικής ανεπάρκειας που σχετίζεται µε το οργανικό πρόβληµα που αντιµετωπίζουν.

Τα πόδια συνήθως λείπουν σε σχέδια παιδιών τα οποία είναι ντροπαλά, επιθετικά ή παρουσιάζουν κάποια συναισθηµατική διαταραχή. Τα ενωµένα πόδια ή αυτά που δεν είναι χωρισµένα µε κενό ανάµεσα τους αποτελεί µια ένδειξη πιθανής συναισθηµατικής διαταραχής.

Η έµφαση που δίνεται στα κουµπιά αποτελεί µια φυσιολογική αντίδραση στα παιδιά µικρής ηλικίας, ενώ στα µεγαλύτερα φανερώνει εξάρτηση από τη µητέρα.

Στο σχέδιο του ανθρώπου από παιδιά δεν αναµένονται στοιχεία διάκρισης του φύλου. Ωστόσο, τα περισσότερα παιδιά ζωγραφίζουν µεγαλύτερο το γυναικείο σχέδιο.

child-drawing2

Ερµηνεία του σχεδίου της ανθρώπινης φιγούρας, βάσει των Κρότι και Μάνι (2003) 

Μικρό σχέδιο (διάσταση) δηλώνει χαµηλή αυτοεκτίµηση. Το παιδί φοβάται τη σύγκριση µε τους άλλους και το περιβάλλον του γενικότερα.

Μεγάλη διάσταση (αν καλύπτει περισσότερο από το µισό της σελίδας) δηλώνει σιγουριά και εµπιστοσύνη στον εαυτό, εξωστρέφεια, πληθωρικότητα.

Κανονική διάσταση (από 8 έως 18 εκατοστά). Η αύξηση των διαστάσεων στα κορίτσια παραµένει σταθερή, ενώ στα αγόρια παρουσιάζει δύο κρίσιµες περιόδους, αυτές της ηλικίας 5-6 και της εφηβείας που έχουν άµεση σχέση µε την αναζήτηση ταυτότητας.

Μεγάλο κεφάλι είναι ένδειξη τάσεων αυτοπροβολής.

Μικρό κεφάλι είναι ένδειξη επώδυνων εµπειριών κατά την περίοδο της πρώτης διατροφής και απογαλακτισµού, όπως τροφικές ιδιαιτερότητες, επιβεβληµένες δίαιτες, γαστρεντερικές διαταραχές

Μακρύς λαιµός είναι ένδειξη ανάγκης εξερεύνησης των όσων περιβάλλουν το παιδί για να µπορέσει στη συνέχεια µε τη φαντασία του να δηµιουργήσει έναν κόσµο γεµάτο από ικανοποιήσεις των ορµών του.

Μακριά µπράτσα είναι ένδειξη ανάγκης για επικοινωνία, αλλά και συναισθηµατικής πληθωρικότητας και διαλλακτικού χαρακτήρα, στο βαθµό που απουσιάζουν στοιχεία ενδεικτικά µιας επιθετικής τάσης (κλειστές γροθιές, δόντια, στόµα κόκκινο και έντονα σχεδιασµένο).

Κοντά µπράτσα είναι ένδειξη ανασφάλειας και ντροπαλότητας ως προς την επαφή του µε τους άλλους

Μεγάλα χέρια είναι ένδειξη ανάγκης για έντονη και συχνή (κοινωνική) ανταλλαγή. Πιθανόν, όµως, αποτελεί και µια ένδειξη επιθετικότητας (άσκηση σωµατικής βίας).

Μακριά πόδια (σκέλη) είναι ένδειξη ανάγκης σταθερότητας και ασφάλειας. Αν είναι πολύ µακριά µπορεί να σηµαίνουν την επιθυµία του παιδιού να µεγαλώσει γρήγορα για να φτάσει κάποιον ενήλικα που θαυµάζει. 

Κοντά πόδια είναι ένδειξη ευρωστίας, σιγουριάς και φυσικής αντοχής.

Μεγάλα µάτια είναι ένδειξη επιθυµίας για κυριαρχία, περιέργεια ακόµα και για τα συναισθήµατα των άλλων. Το παιδί πιθανόν λαµβάνει αρνητικά µηνύµατα από τους γύρω του.

Καµπύλες γραµµές παρατηρούνται στα παιδιά µε ικανότητες προσαρµογής, εξωστρεφή διάθεση, αλλά και εξάρτηση από την αποδοχή του περιβάλλοντός τους.

Αιχµηρές γραµµές και γωνίες, καθώς το παιδί υπογραµµίζει το περίγραµµα είναι ένδειξη ότι η θέληση και η επιµονή υπερισχύουν του αυτοσχεδιασµού και του αυθορµητισµού που mθανόν να οφείλεται σε διαπαιδαγώγηση που δίνει σηµασία στην τάξη. Πιθανόν, όµως να αποτελεί και ένδειξη µιας επιθετικής ιδιοσυγκρασίας. Η τάση αυτή µπορεί να έρθει στην επιφάνεια και από γεγονότα ή καταστάσεις που υπονοµεύουν το status quo του παιδιού.

Ελάχιστη πίεση αποτελεί ένδειξη µιας ευαισθησίας ανταπόκρισης στα ερεθίσµατα του περιβάλλοντος τα οποία µε ευκολία ενσωµατώνονται στην πορεία ανάπτυξης του παιδιού, στοιχείο σηµαντικό για την εξέλιξή του, αλλά και ανασταλτικό ως προς την ικανότητά του να αντιµετωπίζει τις µαταιώσεις.

Μέτρια πίεση αποτελεί µια ένδειξη εξισορρόπησης των δυνάµεων του παιδιού που προορίζονται για την επίτευξη των στόχων του.

Συνεχής και στρωτή διαχείριση (όλο το σχέδιο έχει την ίδια πίεση και την ίδια σκίαση) είναι ένδειξη ότι το παιδί είναι διαθέσιµο και σίγουρο για τα συναισθήµατά του. Ικανότητα προσαρµογής και χαρακτήρας ανοικτός, κοινωνικός και ήρεµος.

Εναλλαγή στη διαχείριση είναι ένδειξη εύκολης κόπωσης και τάσης του παιδιού για αφηρηµάδα.

child-drawing-5

Ερμηνεία της εξέλιξης του σχεδίου της ανθρώπινης φιγούρας κατά αντιστοιχία µε την αναπτυξιακή πορεία και ηλικία του παιδιού, κατά τους Κρότι και Μάνι (2003)

4 ετών

Κορίτσι: κεφάλι, µάτια, κορµός, βραχίονες και σκέλη.

Αγόρι: κεφάλι, µάτια, σωστά προσανατολισµένο σχέδιο.

5 ετών

Κορίτσι: στόµα, µύτη, βραχίονες ενωµένοι µε το σώµα, πόδια και χρωµατισµένα ρούχα.

Αγόρι: µύτη, µακρύς κορµός, βραχίονες, βραχίονες ενωµένους µε το σώµα, σκέλη ενωµένα µε το σώµα, πόδια, χρωµατιστά ρούχα.

6 ετών

Κορίτσι: µαλλιά, µακρύς κορµός, βραχίονες σχεδιασµένοι µε δύο γραµµές, σκέλη σχεδιασµένα µε δύο γραµµές, παντελόνι ή φούστα, παπούτσια.

Αγόρι: ρεαλιστικά χρώµατα στο πρόσωπο, στόµα, περιγράµµατα µε µολύβι, βραχίονες µε δύο γραµµές, σκέλη σχεδιασµένα µε δύο γραµµές, παντελόνι.

7 ετών

Κορίτσι: ρεαλιστικά χρώµατα στο πρόσωπο, περίγραµµα µε µολύβι, δάχτυλα.

Αγόρι: δάχτυλα, παπούτσια.

8 ετών

Κορίτσι: εξελιγµένα µάτια, σχεδιασµένος κορµός, λαιµός, βραχίονες µε αναλογίες, σκέλη µε αναλογίες, σωστή θέση των βραχιόνων, ευλύγιστα σκέλη, µανίκια και µπούστο στο ίδιο χρώµα.

Αγόρι: βραχίονες µε αναλογίες, σκέλη µε αναλογίες.

9 ετών

Κορίτσι: εξελιγµένο στόµα, σχεδιασµένος λαιµός, αναγνωρίσιµο φύλο, ζώνη.

Αγόρι: εξελιγµένο στόµα, εξελιγµένη µύτη, σχεδιασµένος κορµός, αναγνωρίσιµο φύλο, σωστή θέση των βραχιόνων.

10 ετών

Κορίτσι: όµοιο πλάτος µατιών, ώµοι, κεφάλι µε αναλογίες, παλάµη του χεριού, πέντε δάχτυλα, αναγνωρίσιµη ηλικία.

Αγόρι: εξελιγµένα µάτια, παλάµη του χεριού, ευλύγιστα σκέλη, φυσική στάση των ποδιών, µανίκια και µπούστο στο ίδιο χρώµα, αναγνωρίσιµη ηλικία.

11 ετών

Κορίτσι: εξελιγµένη µύτη, κόµµωση, φυσική στάση των ποδιών.

Αγόρι: µαλλιά, λαιµός, ώµοι, ζώνη.

12 ετών

Κορίτσι: όµοιο ύψος µατιών, τρεις λεπτοµέρειες στα µάτια, κόρη του µατιού, φρύδια, κόκκινο στόµα.

Αγόρι: όµοιο πλάτος µατιών, κόρη του µατιού, κόµµωση, κεφάλι µε αναλογίες, εξατοµικευµένη φιγούρα.

child-drawing

Το τεστ της οικογένειας

Το σχέδιο της οικογένειας αντανακλά αφενός τη δυναµική των σχέσεων, όπως τις αντιλαµβάνεται το παιδί που σχεδιάζει, και αφετέρου τη συναισθηµατική του στάση απέναντι στα µέλη της οικογένειάς του. Ακόµα και αν δεν του ζητηθεί, το παιδί σχεδιάζει την οικογένειά του.

Ζητάµε από το παιδί να ζωγραφίσει µια οικογένεια «όποια θέλει το ίδιο». Αφού ολοκληρώσει το σχέδιο του – χωρίς παρεµβάσεις από τη δική µας πλευρά – προχωρούµε σε ερωτήσεις που αφορούν στο σχέδιο, όπως:

1. Μπορείς να µου πεις ποιοι είναι αυτοί που φαίνονται στο σχέδιο σου;

2. Ποιο πρόσωπο είναι πιο συµπαθητικό;

3. Ποιό είναι λιγότερο συµπαθητικό;

4. Πώς αισθάνεται ο καθένας;

5. Ποιο είναι πιο ευτυχισµένο;

6. Ποιο είναι πιο λυπηµένο;

7. Γιατί;

Τι προσέχουµε στο σχέδιο της οικογένειας

1. Πόσο χρόνο αφιερώνει στη σχεδίαση κάθε προσώπου.

2. Θέσεις εγγύτητας ή απόστασης των προσώπων µεταξύ τους.

3. Ποιο ζωγράφισε πρώτο και ποιο τελευταίο.

4. Διορθώσεις και σβησίµατα.

5. Παράλειψη κάποιου προσώπου.

6. Προσθήκη άλλων προσώπων ή ζώων.

7. Θέση των µπράτσων και των άκρων.

8. Αναλογίες ανάµεσα σε φιγούρες.

9 . Αναλογίες στις φιγούρες.

10. Ρούχα.

11. Διανοµή ρόλων.

12. Τρόπος σχεδίασης (βαθµός πίεσης).

Ερµηνεία του σχεδίου της οικογένειας

Το πρόσωπο που εµφανίζεται πρώτο στο σχέδιο είναι και αυτό για το οποίο το παιδί αισθάνεται µεγάλο θαυµασµό, ταυτίζεται µαζί του και προσπαθεί να το µιµηθεί. Όταν στην πρώτη θέση τοποθετεί τον εαυτό του, σηµαντικό είναι να δει κανείς την ηλικία του παιδιού. Για παράδειγµα, όταν το παιδί είναι στην ηλικία 4-6, η οποία είναι µια φάση έντονου εγωκεντρισµού, είναι αναµενόµενο να συµβεί. Σε άλλη περίπτωση, εκδηλώνει µια επιθυµία του παιδιού να το αγαπούν η οποία παραµένει ανικανοποίητη ή δεν έχει επαρκώς ικανοποιηθεί.

Αντίθετα, η τοποθέτηση του εαυτού του στην τελευταία θέση µπορεί να σηµαίνει µια υποτίµηση του εαυτού ή µε αυτόν τον τρόπο να αισθάνεται ότι αυτή είναι η θέση που κατέχει µέσα στην οικογένεια.

Η παράλειψη κάποιου προσώπου δηλώνει τη µη αποδοχή του από το παιδί. Ενώ η προσθήκη κάποιου άλλου ανθρώπου µε τους οποίους το παιδί δεν έρχεται σε καθηµερινή επαφή, υποδηλώνει την ανάγκη για επικοινωνία µε στόχο να καλύψει ένα συναισθηµατικό κενό που δηµιουργούν οι υπάρχουσες οικογενειακές σχέσεις.

Η παράλειψη του ίδιου του εαυτού φανερώνει εκτός από τη χαµηλή αυτοεκτίµηση του παιδιού, και την αποµόνωσή του από την οικογένεια.

Η απεικόνιση ενός προσώπου µε διαστάσεις µικρότερες από τις κανονικές υποδηλώνει ότι το παιδί θέλει να τον µειώσει, καθώς τρέφει αρνητικά συναισθηµάτα απεναντί του και κυρίως φθόνο ή φόβο.

Η αυξηµένη απόσταση κάποιου προσώπου σε σχέση µε την εγγύτητα που παρουσιάζουν τα άλλα έχει σχέση µε τη θέση αυτού του προσώπου στην οικογένεια, όπως τουλάχιστον την αντιλαµβάνεται το παιδί που σχεδιάζει.

Όταν το χέρι κάποιου αγκαλιάζει το παιδί κοντά στο λαιµό εκφράζει την αίσθηση του παιδιού ότι το συγκρατούν και αισθάνεται περιορισµένο.

Τα κουµπιά στα ρούχα κάποιου µπορεί να συνδεθούν µε τη συναισθηµατική σπουδαιότητα που έχει αυτό το πρόσωπο για το παιδί.

Το σβήσιµο ενός προσώπου φανερώνει µια συναισθηµατική σύγκρουση του παιδιού σε σχέση µε αυτό το πρόσωπο: από τη µια αισθάνεται δυσφορία και αντιπαλότητα και από την άλλη φόβο να εκφράσει αυτά τα συναισθήµατά του. 

Όταν κάποιο πρόσωπο έχει υπερβολικά µεγάλες διαστάσεις σε σχέση µε τα άλλα βιώνεται από το παιδί ως η κυρίαρχη φιγούρα στην οικογένεια ή και στην καρδιά του παιδιού.

Η παράλειψη είτε χεριών, είτε µπράτσων είναι ένας τρόπος για να τιµωρήσει το παιδί κάποιον που θεωρεί απειλητικό. Αποτελεί ίσως και ένα σηµάδι σεξουαλικότητας που δεν βιώνεται ελεύθερα.

Η προσθήκη καπέλου σε κάποιο από τα πρόσωπα υποδηλώνει την καταπίεση που αισθάνεται ότι του ασκεί αυτό το πρόσωπο και τη δυσφορία που αισθάνεται το παιδί σε σχέση µε αυτό.

Η προσθήκη ζώων που δεν υπάρχουν στο σπίτι ίσως σηµαίνει την τάση του παιδιού να αποκρύψει την επιθετικότητα που αισθάνεται σε σχέση µε κάποια πρόσωπα του περιβάλλοντός του.

Η απεικόνιση του εαυτού µε διαφορετικό φύλο µπορεί να είναι µια ένδειξη ότι ο σεξουαλικό ς του ρόλος δεν γίνεται αποδεκτός και το ίδιο δεν αισθάνεται καλά µε τη σεξουαλική του ταυτότητα.

Η σχεδίαση µιας οικογένειας ζώων αντί ανθρώπων φανερώνει ότι το παιδί δεν αισθάνεται µέλος αυτής της οικογένειας ή ότι βιώνει έναν έντονο ψυχικό πόνο σε σχέση µε την οικογένειά του και δεν θέλει να τον αναβιώσει ¬προτιµά ένα καµουφλαρισµένο σχέδιο.

Η άρνηση του παιδιού να ζωγραφίσει την οικογένεια γενικά αποτελεί ένδειξη της δυσφορίας του σε σχέση µε αυτήν και την πιθανή απουσία συναισθηµατικής επικοινωνίας που την χαρακτηρίζει.

Η απεικόνιση της οικογένειας µέσα σε µια κορνίζα δείχνει ότι το παιδί βιώνει πολύ αυστηρή τη διαπαιδαγώγηση που δέχεται και πολύ έντονο τον έλεγχο πάνω στον ψυχικό του κόσµο (συναισθήµατα, παρορµήσεις, σκέψεις).

childrens-drawings

Βιβλιογραφία

Burt, C. (1921). Mentαl αnd scholαstic tests. London: P.S.

King & Son. Goodenough, F. (1926). Meαsurement of intelligence by drαwings. New York, Brace & World.

Kellogg, R. (1969). Anαlyzing chίldren’s αrt. Palo Alto: Mayfield.

Κρότι, Ε., & Μάνι, Α. (2003). Πώς να ερµηνεύουµε τα παιδικά σχέδια. Η κρυφή γλώσσα των παιδιών. Αθήνα: Καστανιώτης.

Machover, Κ. (1949). Personαlity projection in the drαwing of the humαn figure. Springfield: C. Thomas.

Malchiodi, C.A. (2001). Κατανοώντας τη ζωγραφική των παιδιών (Επ. Εκδ. Ν. Αναγνωστοπούλου). Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.

Neale, L.E., Rosal, M.L. (1993). What can art therapists leam from the research οn projective drawings techniques for children: Α review. The αrts in psychotherαpy, 20,37-49.

Oster, Ο., & Gould, Ρ. (1987). Using drαwings in αssessment αnd therαpy. New Υork: Brunner/Mazel.

Steele, Β. (1997). Trauma response kit: short term intervention model.

Grosse Pointe Woods: Institute for trauma and Loss ίn Children.

Winner, Ε. (1982). Invented worlds: The psychology of the Arts. Cambridge: Harvard University Press.

Winnicott, D. (1971). Playing αnd reality. New York.

Πηγή: eduportal.gr, άρθρο της Δρ. Κ. Κουνενού